Saturday, November 30, 2019

चुनौतीपूर्ण भ्रमण वर्ष

मुना कुँवर
एक वर्षमा २० लाख पर्यटकलाई स्वागत गर्ने । यो संकल्प सन् २०२० का लागि निर्धारण गरिएको राष्ट्रिय उद्देश्य हो । त्यसैले सन् २०२० लाई भ्रमण वर्षका रूपमा घोषणा गरिसकिएको छ । निकै उत्साहका साथ घोषणा गरिएको ‘नेपाल भ्रमण वर्ष २०२०’ सुरु हुन अब एक महिना मात्रै बाँकी छ । सन् २०१८ मा करिब १२ लाख पर्यटक नेपाल आएकामा त्यसको दुई वर्षभित्रै ८ लाखभन्दा बढी पर्यटक ल्याउने लक्ष्यसहित घोषणा गरिएको भ्रमण वर्ष सफल हुनेमा सरकार आफैँ र पर्यटक व्यवसायीसमेत अझै विश्वस्त भने देखिँदैनन् ।
नेपाललाई आकर्षक, सुरक्षित, मनोरम र साहसिक पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा विश्व बजारमा स्थापित गर्न सरकारले आव ०७५/७६ को बजेटमार्फत भ्रमण वर्ष २०२० को घोषणा गरेको हो । तर, भ्रमण वर्षको प्रचार–प्रसार, तालिम, भ्रमण र छलफलबाहेक पूर्वाधार निर्माणको तयारीमा भने सरकारको ध्यान गएको देखिँदैन । तयारीका लागि पर्याप्त समय र बजेट हुँदाहुँदै पनि पूर्वाधार निर्माण कार्यमा सरकारले बेवास्ता गरेको पर्यटनविज्ञ चन्द्र रिजालले बताए । ‘भ्रमण वर्ष सुरु हुन एक महिना बाँकी छ । तर, भ्रमण वर्षको अनुभूत हुने गरी गतिविधि भने भएका छैनन्,’ उनले भने । 

Wednesday, November 27, 2019

श्रमिकलाई पेन्सन दिने सामाजिक सुरक्षाको एक वर्ष

कानुनी अस्पष्टताका कारण रोजगारदाता र श्रमिक दुवै अलमलमा
मुना कुँवर
सरकारले ‘नयाँ युगको सुरुवात’ भन्ने नारासहित प्रारम्भ गरेको सामाजिक सुरक्षाकोषको एक वर्ष पूरा भएको छ । सबै श्रमिकलाई पेन्सन उपलब्ध गराउने ‘फ्ल्यागसिप’ कार्यक्रमको वार्षिकोत्सव धुमधामका साथ मनाउने तयारी गरिँदै छ । तर, कानुनी अस्पष्टताका कारण रोजगारदाता मात्रै होइन, लाभ पाउने श्रमिक पनि ढुक्क बन्न सकेका छैनन् ।  
हालसम्म कोषमा १ लाख १५ हजार श्रमिक सूचीकृत भएका छन् भने ११ हजार प्रतिष्ठान आबद्ध भएका छन् । हालसम्म कोषमा १७ करोड योगदान रकम संकलन भएको छ । कोषमा हालसम्म २ वटा मृत्यु दाबी र ७ वटा मातृत्व स्याहार दाबी परेको छ । ‘एक वर्षको अवधिको यो उपलब्धि सन्तोषजनक हो, यसमा थप सुधार हुँदै जानेछ,’ कोषका कार्यकारी निर्देशक कपिलमणि ज्ञवालीले भने, ‘कोष कार्यान्वयन जटिल प्रक्रिया भएकाले एकैपटक ठूलो अपेक्षा गर्नुहुँदैन ।’

Tuesday, November 26, 2019

तीनवटा जहाजलाई दैनिक एउटै समयमा अवतरण अनुमति

अवतरणको एउटै समय धेरै विमानलाई दिँदा काठमाडौंको आकाशमा जाम मात्रै होइन, दुर्घटनाको जोखिमसमेत बढाएको छ
मुना कुँवर
एउटा मात्रै रनवे भएको त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा एकै दिन, एकै समयमा तीन अन्तर्राष्ट्रिय जहाजलाई अवतरणको अनुमति (स्लट) दिइएको पाइएको छ । एउटै रनवे भएको विमानस्थलमा एकै समयमा एकभन्दा बढी जहाज अवतरण असम्भव छ । तर, त्रिभुवन विमानस्थल प्रशासनले भने एउटै स्लट तीन जहाजलाई दिएर दुर्घटनाको जोखिम बढाएको पाइएको छ । 
त्रिभुवन विमानस्थलका अनुसार भुटानबाट आउने भुटान एयरलाइन्स, मस्कटबाट आउने सलाम एयर र दिल्लीबाट आउने नेपाल एयरलाइन्सको अवतरण समय एउटै दिइएको छ । पारोबाट आउने भुटान एयरलाइन्स (केबी ४००), सलाम एयर (ओभी ४२७) को मस्कटबाट आउने जहाज र दिल्लीबाट आउने नेपाल एयरलाइन्स (आरए २०६) को जहाजलाई दैनिक १२:४० को स्लट दिइएको छ । 

Wednesday, November 20, 2019

गौचरणमा परिणत हुँदै विमानस्थल

राज्यको अर्बौँ लगानी भएका विमानस्थल जहाज चल्न छाडेपछि बने गौचरण
मुना कुँवर
यात्रु नै नहुने स्थानमा राजनीतिक स्वार्थमा बनेका १७ विमानस्थल गौचरणमा परिणत भएका छन् । बन्द विमानस्थलमध्ये बझाङ विमानस्थलमा हालसम्म परीक्षण उडानपछि कुनै पनि उडान भएको छैन भने जिरी विमानस्थलमा उडान हुनसक्ने जहाज नै नेपालका कुनै पनि कम्पनीमा छैन । बन्द विमानस्थलमध्ये बाग्लुङको बलेवा, भरतपुरको मेघौली र मनाङ विमानस्थल आंशिक सञ्चालनमा छन् । केही विमानस्थल भने सडक पुगेपछि बन्द भएका हुन् । नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणको तथ्यांकअनुसार नेपालमा रहेका ४९ विमानस्थलमध्ये ३२ वटा सञ्चालनमा छन् । 
गोरखाको पालुङटार विमानस्थलमा चरिरहेका गाई । यहाँ १५ वर्षदेखि व्यावसायिक उडान भएको छैन

Tuesday, November 19, 2019

कुवेतमा एक वर्षदेखि २१ नेपाली कामदार अलपत्र : दूतावाससँग सहयोगका लागि आग्रह गर्दा उल्टै बेवास्ता

मुना कुँवर
रोजगारदाता कम्पनी बन्द भएपछि कुवेतमा एक वर्षदेखि २१ जना नेपाली कामदार अलपत्र परेका छन् । त्यस्तै ९ महिनादेखि तलबसमेत नपाएको तथा राहदानी नभएका कारण नेपाल फर्किन नसकेको उनीहरूले बताएका छन् । 
काठमाडाैं स्थित ग्लोबल राइजिङ प्लेसमेन्ट म्यानपावरमार्फत २०१८ मा २७ जना नेपाली कामदार कुवतेको टेस्टी फुड रेस्टुरेन्टमा रोजगारीका लागि गएका थिए । कुक, वारिस्ता, वेटर, क्यासियरलगायतका कामका लागि कम्पनीले कुवेत पठाएको थियो । रोजगारदाताले पहिलो वर्ष पारिश्रमिक र सुविधा दिए पनि गत जनवरीदेखि भने तलब नपाएको कुवेतस्थित पीडित कामदार बिसोज अधिकारीले बताए ।
कम्पनीले पारिश्रमिक र रेसिडेन्ट नवीकरण नगरेपछि उनीहरू काममा नगई तत्काल कुवेतस्थित दूतावासमा निवेदन दिन पुगेका थिए । त्यसपछि दूतावासले रोजगारदातासँग छलफल गरेको भन्दै काममा फर्किन सल्लाह दिएपछि एक महिनाको पारिश्रमिक लिएर उनीहरू काममा फर्केका थिए । तर, त्यसपछि कम्पनी बन्द भयो । उनीहरू अलपत्र परेका छन् । 

Friday, November 15, 2019

सञ्चालनमा रहेकामध्ये ४१ विमानस्थल घाटामा, ८ नाफामा

त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको नाफा ५ अर्ब ७ करोड
मुना कुँवर
नेपालमा सञ्चालनमा रहेका ४९ विमानस्थलमध्ये ४१ विमानस्थल घाटामा सञ्चालन भइरहेका छन् । नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणको तथ्यांकअनुसार गत आर्थिक वर्ष ०७५/७६ मा ती विमानस्थलबाट सरकारले २० करोड रुपैयाँभन्दा बढी घाटा व्यहोर्नुपरेको छ । कर्मचारीको पारिश्रमिकलाई पनि गणना गर्ने हो भने घाटा रकम दोब्बर हुने प्राधिकरणको अनुमान छ । विमानस्थलका कर्मचारीको पारिश्रमिक गणना नगर्ने हो भने ३२ वटा विमानस्थल घाटामा सञ्चालन भइरहेको प्राधिकरणका सूचना अधिकारी त्रिलोचन पौडेलले बताए । उनका अनुसार घाटामा गएकामध्ये १२ वटा विमानस्थलको तथ्यांक प्राधिकरणसँग नै छैन । 
प्राधिकरणको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार नेपालमा अन्तर्राष्ट्रिय एक, आन्तरिक मुख्य चारवटा र अन्य आन्तरिक ४४ वटा विमानस्थल छन् । त्यस्तै, ७ वटा आन्तरिक विमानस्थल र २ वटा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल निर्माणाधीन छन् । एउटा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल अध्ययनको क्रममा छ । 

Tuesday, November 12, 2019

विमानस्थलको साढे २ अर्ब बक्यौता

अस्तित्वमै नरहेका स्वदेशी तथा विदेशी वायुसेवा कम्पनीबाट ३० करोडभन्दा बढी उठाउन बाँकी
अस्तित्वमै नरहेका स्वदेशी तथा विदेशी वायुसेवा कम्पनीबाट ३० करोडभन्दा बढी उठाउन बाँकी
मुना कुँवर
त्रिभुवन विमानस्थलको सेवासुविधा प्रयोग गरेबापत नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले वायुसेवा कम्पनीसहित विभिन्न निकायबाट असुल गर्नुपर्ने बक्यौता रकम साढे २ अर्ब पुगेको छ । प्राधिकरणको तथ्यांकअनुसार चालू आर्थिक वर्ष ०७६/७७ को असोजसम्ममा प्राधिकरणले असुल गर्नुपर्ने रकम २ अर्ब ३५ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । 
नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण विमानस्थल सेवाशुल्क नियमावली २०६७ अनुसार वायुसेवा कम्पनी तथा विमानस्थल परिसरभित्र रहेका संस्थाहरूबाट शुल्क लिने व्यवस्था गरिएको छ । प्राधिकरणले अवतरण, भूमिस्थ, हवाई इन्धन, विज्ञान, सुरक्षा जाँच, मालसमान ढुवानी, भवन तथा कोठा प्रयोग, सञ्चार, क्याटरिङलगायतबाट शुल्क उठाउँदै आएको छ । 

Saturday, November 9, 2019

फेवामाथि फन्को

मुना कुँवर
बिहानीको पारिलो घाम उस्तै थियो, सराङकोट डाँडामा । स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटकको आवत–जावत बाक्लिँदै थियो । फ्याट्ट पाइलट गणेश गैरेले बेल्ट र हेल्मेट लगाइदिए । सँगसँगै प्यारासुट पनि तयार पारे, उनले । सुस्तरी–सुस्तरी हावा चल्न थाल्यो । प्यारासुटमा हावा भरिएसँगै पाइलटले ‘दौडनुस्’ भने । दुवै सँगसँगै दौडियौँ । बत्तिएर प्यारासुट माथि उड्यो । जमिन छोड्दा झ्वाम्म स्विमिङ पुलमा डाइभ हानेजस्तै भयो । 
बिस्तारै हावामा उड्न थाल्यौँ । त्यसपछि भने रमाइलो लाग्न थाल्यो । नीलो फेवाताल, त्यसको छेउमा लेकसाइड, हरियो रानीवन छर्लंग देखियो । निद्राबाट ब्युँझेझैँ सबै टलक्क टल्किए । डर एकाएक भाग्यो । 
यो उचाइको डर पहिल्यैदेखि नै थियो । जसले गर्दा सराङकोट पुग्ने हिम्मत जुटाउन सकेकी थिइनँ । घर–आँगनछेउमै मान्छे चराझैँ उडिरहँदा पनि वास्ता गरेको थिइनँ । आकाशमा उड्ने रहर त कसलाई पो हुँदैन र ! झन् पोखरावासी आँखैअगाडि उडिरहेका देख्छन् । 

असफल नेपाली विमान कम्पनी : जो उड्दाउड्दै ग्राउन्डेड भए

मुना कुँवर
नेपालको हवाईसेवामा नयाँ–नयाँ व्यवसायीहरू उत्साहित रूपमा लगानी गर्न आइरहेका छन्, तर सफलता भने सीमितले मात्रै पाएका छन् । विगत छोटो इतिहास हेर्‍यो भने पनि एकपछि अर्को गर्दै नेपालका हवाई कम्पनीहरू बन्द भएका छन्, सञ्चालनमा रहेकामध्ये पनि केही कम्पनी मात्रै सफल छन् । बाहिरबाट हेर्दा ग्ल्यामर देखिए पनि व्यावसायिक अनुभव र दीर्घकालीन योजनाविना लगानी गर्दा आरपी प्रधान, नारायणसिंह पुन, विशेन्द्रबहादुर बस्नेत, सुधीर बस्नेत, प्रदीपशमशेर राणाजस्ता व्यवसायी पनि असफल भएका छन् ।
नेपालमा नेपाल एयरलाइन्सले आन्तरिक उडानको सुरुवात गरेको हो । अहिले करिब २० वटा एयरलाइन्स कम्पनीले उडान भर्दै आएका छन् । नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणको तथ्यांकअनुसार रोटर विंग्स एयरलाइन्स कम्पनी १० वटा सञ्चालनमा छन् भने फिक्स विंग्स कम्पनी १० वटा छन् । कम्पनीहरूसँग २८ हेलिकोप्टर र ४४ वटा फिक्स विंग्स जहाज छन् । त्यस्तै, प्राधिकरणसँग उडान अनुमति लिएर सञ्चालनमा नै नआएका कम्पनी संख्या करिब २० वटा छन् भने सञ्चालनमा भएर पनि धराशायी भएका कम्पनीको संख्या २० वटा पुगेका छन् । यद्यपि, संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयमा भने ८३ वटा कम्पनी दर्ता भएका छन् । 

Friday, November 8, 2019

नेपाल पुनर्बिमा कम्पनीले २९ मुलुकबाट ८४ करोड बिमाशुल्क भित्र्यायो

आव ०७५/७६ मा कम्पनीद्वारा १ अर्ब १७ करोड मुनाफा 
मुना कुँवर
नेपाल पुनर्बिमाले २९ मुलुकबाट ८४ करोड २ लाख रुपैयाँ बिमाशुल्क ल्याउन सफल भएको छ । गत आर्थिक वर्ष ०७५/७६ सम्ममा कम्पनीले ती मुलुकमा व्यवसाय विस्तार गरी बिमाशुल्क नेपाल भित्र्याएको हो । कम्पनीले भारत, बंगलादेश, भेनेजुएला, युएई, फिलिपिन्स, भियतनाम, यमन, माल्दिभ्स, बहराइन, भुटान, कतार, कुवेत, टर्की, पाकिस्तान, ओमान, म्यानमारलगायतका मुलुकमा व्यवसाय विस्तार गरेको निमित्त प्रमुख कार्यकारी अधिकृत दामोदर भण्डारीले बताए । उक्त मुलुकका बिमा कम्पनी तथा पुनर्बिमा कम्पनीसँग नेपाल पुनर्बिमा कम्पनीले सम्झौता गरेको छ । 

Thursday, November 7, 2019

आफ्नै विमानस्थलमा नियतवश होल्ड गराइन्छन् निगमका जहाज

मुना कुँवर
अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलस्थित एयर ट्राफिक कन्ट्रोलरले विदेशी जहाजलाई प्राथमिकता दिएर अवतरण गर्न दिन्छ, तर राष्ट्रिय ध्वजावाहक जहाजलाई नियतवश आकाशमै होल्ड गराउँछ दुई महिनामा जहाज १५० घन्टा होल्ड हुँदा निगमलाई करिब २५ करोड नोक्सान 
त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अवतरणका लागि प्राथमिकता नपाउँदा नेपाल एयरलाइन्सले मासिक करोडौँ नोक्सान व्यहोर्नुपरिरहेको छ । आफ्नै विमानस्थलमा निगमका जहाजलाई नियतवश होल्ड गराउने गरिएको छ । सेप्टेम्बर र अक्टोबर महिनामा मात्र दुईवटा वाइडबडी आकाशमा १२८ घन्टा र दुईवटा न्यारोबडीले ९० घन्टा होल्ड हुनुपरेको त्रिभुवन विमानस्थलको तथ्यांक छ । ‘विमानस्थलले विदेशी जहाजलाई प्राथमिकता दिने र निगमका जहाजलाई होल्ड गराउने कारणले सो अवधिमा २४ करोड ७६ लाख रुपैयाँ नोक्सान व्यहोर्नुपरेको छ,’ निगम स्रोतले बतायो । नेपालमा रहेको एउटा मात्रै अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा ३८ वटा अन्तर्राष्ट्रिय वायुसेवा कम्पनीले उडान गर्नेगरेका छन् । ‘प्राविधिक समस्या भएको अवस्थाबाहेक पहिला आइपुग्ने विमानले अवतरणको पालो पनि पहिला नै पाउनुपर्ने हो, तर निगमका जहाजको सन्दर्भमा त्यस्तो छैन,’ एक वरिष्ठ क्याप्टेनले बताए । 

यात्रु कम हुँदा उडान रद्द गर्छन् वायुसेवा कम्पनी : दुई महिनामा हजारभन्दा बढी उडान रद्द

मुना कुँवर
पछिल्लो समय जहाज निश्चित समयमा नउडेको तथा अन्तिम समयमा उडान नै रद्द हुने गरेको गुनासो यात्रुहरूले गर्न थालेका छन् । अधिकांशले हतार र आकस्मिक यात्रका लागि हवाई मार्ग रोज्ने गर्छन् । तर, कम्पनीको लापरबाहीले हवाई यात्रा झन् ढिला या रद्द नै हुँदा यात्रुहरू मर्कामा पर्न थालेका छन् । जसले गर्दा निश्चित तालिका बनाएर यात्रा गर्ने विदेशी यात्रुहरू पनि नेपालको हवाई सेवाबाट असन्तुष्ट भएको ट्राभल एजेन्सीहरूले बताएका छन् । 
 कम्पनीकै बादमासीले  डिले हुन्छ उडान
कुनै उडानमा यात्रु संख्या कम भयो भने वायुसेवा कम्पनीले नियतवश नै डिले या रद्द नै गर्ने गरेको पर्यटनविज्ञ डा. लेखनाथ भण्डारीले बताए । ‘यात्रु कम हुँदा कम्पनीलाई नोक्सान हुन्छ । त्यसैले अगाडिको उडान डिले गराएर पछिको उडानमा यात्रु मिसाउने गर्छन् । यसले कम्पनीलाई फाइदा त हुन्छ, तर यात्रुको समय भने बर्बाद हुन्छ,’ उनले भने ।

Wednesday, November 6, 2019

सामाजिक सुरक्षा कोषले १ करोडसम्म होमलोन दिने

मुना कुँवर
सरकारले सञ्चालन गरेको योगदानमा आधारित सामाजिक सुरक्षा कोषले योगदानकर्तालाई १ करोड रुपैयाँसम्म घरजग्गा कर्जा दिने भएको छ । कोषले घरजग्गाका साथै शैक्षिक र सामाजिक कर्जासमेत दिने भएको छ । श्रमिकको आर्थिक सुनिश्चितता लागि सरकारले योगदानमा आधारित समाजिक सुरुक्षा कोष कार्यक्रम सञ्चालन गरेको हो । सोअनुसार प्रत्येक श्रमिकले आफ्नो पारिश्रमिकको ११ प्रतिशत र रोजगारदाताले २० प्रतिशत रकम कोषमा संकलन गर्नुपर्नेछ । त्यस्ता योगदानकर्तालाई कोषले स्वास्थ्य, दुर्घटना, पेन्सन, उपदानलगायतका सुविधा पनि दिने तयारी गरेको हो । यसका लागि कोषले लगानी कार्यविधि तयारी पारेको छ । 
कार्यविधिलाई कोषको सञ्चालक समिति र श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयले पनि पारित गरिसकेको छ । स्वीकृतिका लागि मन्त्रालयमा पुगेको कोषका कार्यकारी निर्देशक कपिलमणि ज्ञवालीले बताए । 

Tuesday, November 5, 2019

नेपाली कामदार अब शून्य लागतमा युएई जान पाउने

मुना कुँवर
वैदेशिक रोजगारीका लागि संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई) जाने नेपाली कामदारले कुनै शुल्क तिर्नुनपर्ने भएको छ । आइतबार र सोमबार काठमाडौंमा बसेको नेपाल युएई संयुक्त कार्य समूहको बैठकले जेठमा भएको श्रम समझदारी प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्ने सम्झौता गरेसँगै शून्य लागतमा नेपाली कामदार युएई जान पाउने भएका छन् । सम्झौता मंगलबारदेखि नै कार्यान्वयनमा आउने श्रम, रोजगारी तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयका सहसचिव डा. रामप्रसाद घिमिरेले बताए । 
गत जेठमा नेपाल र युएईबीच श्रम समझदारी भएको थियो । सो समझदारी कार्यान्वयनका विषयमा छलफल गर्न युएई सरकारका प्रतिनिधि शनिबार काठमाडौं आइपुगेका थिए । सो छलफलमा ६ सदस्यीय नेपाली प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व श्रम मन्त्रालयका सहसचिव डा. घिमिरेले गरेका थिए भने युएईका मानव संसाधन मन्त्रालयका अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध महाशाखाका निर्देशक अब्बदुल्लाह अल नुवाइमीले नेतृत्व गरेका थिए । 

Saturday, November 2, 2019

श्रमिक कटौती गर्दै कम्पनीहरू

मुना कुँवर
एक वर्षमा ४ सयभन्दा बढी श्रमिक कटौती गरेको विवाद श्रम अदालतमा 
नेपाली कम्पनीहरूले धमाधम श्रमिक कटौती गर्न थालेका छन् । कम्पनी घाटामा गएको तथा आवश्यकताभन्दा बढी श्रमिक भएको भन्दै कम्पनीले कटौती गर्न थालेका हुन् । केही कम्पनीहरूले एकैपटक २ सय श्रमिकसम्म कटौती गरेका छन् । विशेष गरी उत्पादन कम्पनी, बैंक, बिमा, टेक्सटायललगायत कम्पनीहरूले श्रमिक कटौती गरेका छन् ।
सरकारले श्रम ऐन २०७४ लागू गरेपछि कम्पनीहरूमा त्रास बढेको श्रम तथा व्यवसायजन्य विभागका प्रवक्ता सूर्यप्रसाद उपाध्यायले बताए । ‘अहिलेको श्रम ऐनले श्रमिकका लागि धेरै राम्रो व्यवस्था गरेको छ । फलस्वरूप श्रमिक कटौती भएको हुन सक्छ,’ उनले भने । तर, व्यवसायीहरू भने प्रविधिको प्रयोगका कारण श्रमिकहरूको कटौती भएको हुन सक्ने बताउँछन् । कम्पनीहरूले श्रमिक कटौती गर्नु सामान्य प्रक्रिया भएको उद्योग वाणिज्य महासंघका रोजगारदाता परिषद्का उपसभापति भरतराज आचार्यले बताए । ‘श्रमिक कटौती मात्रै भएको छैन, कतिपय कम्पनीले थपेका पनि छन् नि,’ उनले भने ।