पुनर्बीमा कम्पनीबाट १८ प्रतिशत भुक्तानी

 २०७२-०६-२७ मा प्रकाशित     ८४ पटक पढिएको    ० बिचार / प्रतिक्रिया

मुना कुँवर

असोज २६, काठमाडौं । विदेशी पुनर्बीमा कम्पनीहरूले बीमा दाबी रकमको करीब १८ प्रतिशत भुक्तानी गरेका छन् । भूकम्पपछि भएको क्षतिबापत निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूले पुनर्बीमा कम्पनीहरूमा रू. १५ अर्बबराबरको दाबी गरेकोमा हालसम्म रू. २ अर्ब ७७ करोड भुक्तानी गरेको बीमा समितिको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ । बीमकहरूले क्षतिको पूर्ण विवरण पठाएपछि मात्रै पुनर्बीमा कम्पनीले बाँकी रकम भुक्तानी गर्ने बीमा समितिका निर्देशक राजुरमण पौडेलले बताए । उनले भने, ‘ठूला दाबीका लागि पुनर्बीमा कम्पनीहरूले नै सर्वेयर पठाएका छन् ।’ बीमकले खटाएका नेपाली सर्भेयर र पुनर्बीमा कम्पनीबाट आएका सर्वेयरको सहकार्यमा क्षतिको सर्वे भइरहेको उनले बताए ।  

नेपालको जीवन बीमा पोलिसीको बजार संरचना

रवीन्द्र घिमिरे

नेपालका नौओटा जीवन बीमा कम्पनीले आआफ्ना नाममा झण्डै १ सय १० योजना बजारमा ल्याएका छन्, जसलाई दुई वर्गमा वर्गीकरण गर्न सकिन्छ– सावधिक र म्यादी बीमा योजना । सावधिक योजनामा पोलिसी होल्डरको मृत्यु नभए पनि लाभ रकम प्राप्त हुन्छ भने म्यादी योजनामा पोलिसी होल्डरको मृत्यु भएको अवस्थामा मात्र लाभ रकम प्राप्त हुन्छ । नेपालका जीवन बीमा कम्पनीहरूले सावधिक बीमाअन्तर्गत विभिन्न खालका पोलिसीहरू जस्तै : बीचबीचमा आंशिक रूपमा धन फिर्ता हुने बीमा, बालबच्चा शिक्षा तथा विवाह बीमा, दम्पतीको बीमा, आजीवन बीमा, महिलाको लागि विशेष बीमा, पेन्सन र एन्युटी बीमा आदि बजारमा ल्याएका छन् भने म्यादी बीमाअन्तर्गत वैदेशिक रोजगार बीमा, सामान्य बीमा, सामूहिक बीमा, विशेष बीमा, क्रेडिट बीमा आदि प्रचलनमा छन् ।  यस लेखमा यी दुई बीमा योजनाको बजार संरचना, कुल बजार र प्रतिबीमालेखका बारेमा छोटो चर्चा गर्ने प्रयास गरिएको छ । 

१ वर्षमा १ सय ६१ एटीएम थपिए

२०७१-०१-५ मा प्रकाशित     २२३ पटक पढिएको    ० बिचार / प्रतिक्रिया

मुना कुँवर

वैशाख ४, काठमाडौं । सरल र सहज वित्तीय पहुँचका लागि बैङ्क तथा वित्तीय संस्थाले ई–बैङ्किङ सेवामा थप जोड दिन थालेका छन् । गएको १ वर्षमा बैङ्क तथा वित्तीय संस्थाका १ सय ६१ ओटा एटीएम मेशिन थपिएका छन् । नेपाल राष्ट्र बैङ्कको तथ्याङ्कअनुसार २०६९ फागुनसम्म १ हजार ४ सय ४ एटीएम मेशिन रहेकोमा २०७० माघमा १ हजार ५ सय ६५ पुगेका हुन् ।

प्रविधिको विकाससँगै सेवाग्राहीलाई छिटो सेवा प्रदान गर्न केन्द्रीय बैङ्कले ई–बैङ्किङ सेवाको अवधारणा ल्याएको हो । नेपाल राष्ट्र बैङ्कको ऐन, २०५८ को दफा ७९ का अनुसार केन्द्रीय बैङ्कको स्वीकृतिमा सञ्चालित बैङ्क तथा वित्तीय संस्थाले ई–बैङ्किङ सेवा सञ्चालनमा ल्याउन सक्ने व्यवस्था छ । केन्द्रीय बैङ्कले ई–बैङ्किङ सेवाभित्र शाखारहित बैङ्किङ, मोबाइल बैङ्किङ, इण्टरनेट बैङ्किङ र ई–कार्ड कारोबार सेवालाई पनि समावेश गरेको छ । ई–बैङ्किङको माध्यमबाट मानिसले कुनै पनि स्थानबाट बैङ्किङ कारोबार गर्न सक्ने भएकाले पनि यसको उपयोगिता बढ्दै गएको बैङ्कहरू बताउँछन् । उनीहरूका अनुसार यस्तो सेवाले मानिसको समय र इन्धन बचत गरेको छ ।

पुनर्बीमा कम्पनीबाट १८ प्रतिशत भुक्तानी

२०७२-०६-२७ मा प्रकाशित     ७८ पटक पढिएको    ० बिचार / प्रतिक्रिया

  मुना कुँवर

असोज २६, काठमाडौं । विदेशी पुनर्बीमा कम्पनीहरूले बीमा दाबी रकमको करीब १८ प्रतिशत भुक्तानी गरेका छन् । भूकम्पपछि भएको क्षतिबापत निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूले पुनर्बीमा कम्पनीहरूमा रू. १५ अर्बबराबरको दाबी गरेकोमा हालसम्म रू. २ अर्ब ७७ करोड भुक्तानी गरेको बीमा समितिको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ । बीमकहरूले क्षतिको पूर्ण विवरण पठाएपछि मात्रै पुनर्बीमा कम्पनीले बाँकी रकम भुक्तानी गर्ने बीमा समितिका निर्देशक राजुरमण पौडेलले बताए । उनले भने, ‘ठूला दाबीका लागि पुनर्बीमा कम्पनीहरूले नै सर्वेयर पठाएका छन् ।’ बीमकले खटाएका नेपाली सर्भेयर र पुनर्बीमा कम्पनीबाट आएका सर्वेयरको सहकार्यमा क्षतिको सर्वे भइरहेको उनले बताए ।

स्वास्थ्य बीमामा नगदरहित सेवा

पदमराज अवस्थी

विगत

स्वास्थ्य बीमासँग सम्बन्धित व्यवस्था तथा कार्यक्रमहरू सन् ७० को दशकबाट नै कार्यान्वयनमा आउन थालेका हुन् । विशेष गरी समुदायमा आधारित यी कार्यक्रम जिफण्टलगायत ट्रेड युनियनहरूको पहलमा विश्व श्रम सङ्गठनको प्राविधिक सहयोगमा सञ्चालित थिए । ‘एउटाका लागि सबै सबैका लागि एउटा’ भन्ने मूलमर्म बोकेको उक्त कार्यक्रम त्यति दिगो बन्न सकेन । युनाइटेड मिशन टु नेपालले पनि झण्डै ३ दशकअघि स्वास्थ्य लघुबीमाको अवधारणा अघि सार्दै देशका ठाउँठाउँमा स्वास्थ्य चौकीको स्थापना ग¥यो । पछि यी स्वास्थ्य चौकी तत्कालीन श्री ५ को सरकारलाई हस्तान्तरण गरेको थियो । सामुदायिक स्वास्थ्य विकास कार्यक्रमअन्तर्गत अघि सारिएको उक्त लघुबीमा कार्यक्रम ललितपुर मेडिकल स्किमले चिनिएको थियो र उक्तअन्तर्गत ललितपुरवासीलाई निश्चित बीमा शुल्क पूर्वभुक्तानी गराई पाटन अस्पतालबाट निःशुल्क औषधि उपचार गराइन्थ्यो ।

नीतिगत रूपमा कठोर बन्दै बीमा ऐन

२०७२-०६-२६ मा प्रकाशित     २३१ पटक पढिएको    ० बिचार / प्रतिक्रिया

मुना कुँवर

असोज २५, काठमाडौं । बीमा कसुरसम्बन्धी स्पष्ट नीति नभएकै कारण हालसम्म खुकुलो नियममा रहेका बीमा कम्पनी, अभिकर्ता, सर्वेयर र बीमितले आगामी दिनमा भने कठोर नीतिको सामना गर्नुपर्ने भएको छ । बीमा समितिले प्रस्तावित बीमा ऐनमा बीमा कसुरसम्बन्धी स्पष्टरूपमा सजायको व्यवस्था गरेकाले आगामी दिनमा समिति कडा रूपमा प्रस्तुत हुने देखिएको हो । प्रस्तावित ऐनमा गरिएको व्यवस्थाले बीमासम्बन्धी कसुर गर्नेहरूलाई निरुत्साहित गर्ने वा दण्डित गर्ने कानूनी आधार प्राप्त भएको बीमाविज्ञ रवीन्द्र घिमिरेले बताए ।

प्रविधिमैत्री बन्दै रेमिट्यान्स व्यवसाय

२०७२-०६-२४ मा प्रकाशित     ४७ पटक पढिएको    ० बिचार / प्रतिक्रिया

मुना कुँवर

काठमाडौं । हरेक क्षेत्रमा प्रविधिको प्रयोग बढ्दै गएको अवस्थामा रेमिट्यान्स क्षेत्रमा पनि नयाँनयाँ प्रविधि भित्रि“दै आएको छ । सेवाग्राहीलाई सहज र सरल प्रक्रियाबाट रेमिट्यान्स सेवा उपलब्ध गराउन रेमिट्यान्स कम्पनीहरूले अत्याधुनिक प्रविधिको प्रयोग गर्न थालेका छन् । त्यसमा पनि बजारमा कम्पनीहरूबीच बढ्दै गएको प्रतिस्पर्धाका कारण नयाँ प्रविधि भित्र्याउने क्रम बढेको इण्टरनेशनल मनी एक्सप्रेश (आईएमई)का प्रमुख–बजार तथा व्यापार प्रवद्र्धन डेनियल डी श्रेष्ठले बताए । उनले भने, ‘कारण जे भए तापनि यसले समग्र रेमिट्यान्स क्षेत्रको विकासमा टेवा पुर्‍याएको छ ।’

प्रविधिमैत्री बन्दै रेमिट्यान्स व्यवसाय

२०७२-०६-२४ मा प्रकाशित     ९९ पटक पढिएको    ० बिचार / प्रतिक्रिया

मुना कुँवर

काठमाडौं । हरेक क्षेत्रमा प्रविधिको प्रयोग बढ्दै गएको अवस्थामा रेमिट्यान्स क्षेत्रमा पनि नयाँनयाँ प्रविधि भित्रि“दै आएको छ । सेवाग्राहीलाई सहज र सरल प्रक्रियाबाट रेमिट्यान्स सेवा उपलब्ध गराउन रेमिट्यान्स कम्पनीहरूले अत्याधुनिक प्रविधिको प्रयोग गर्न थालेका छन् । त्यसमा पनि बजारमा कम्पनीहरूबीच बढ्दै गएको प्रतिस्पर्धाका कारण नयाँ प्रविधि भित्र्याउने क्रम बढेको इण्टरनेशनल मनी एक्सप्रेश (आईएमई)का प्रमुख–बजार तथा व्यापार प्रवद्र्धन डेनियल डी श्रेष्ठले बताए । उनले भने, ‘कारण जे भए तापनि यसले समग्र रेमिट्यान्स क्षेत्रको विकासमा टेवा पुर्‍याएको छ ।’

४० प्रतिशत दाबीको सर्वे रिपोर्ट आउन बाँकी

२०७२-०६-२२ मा प्रकाशित     १२६ पटक पढिएको    ० बिचार / प्रतिक्रिया

मुना कुँवर

असोज २१, काठमाडौं । भूकम्प गएको करीब ६ महीना बितिसक्दा पनि क्षतिग्रस्त भएका ४० प्रतिशत दाबीको सर्वे विवरण अभैm आउन सकेको छैन । असोज १९ गतेसम्ममा निर्जीवन कम्पनीहरूमा ६० प्रतिशत सर्वे रिपोर्ट मात्र प्राप्त भएको बीमा समितिको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ । ठूला परियोजना र दुर्गम क्षेत्रको क्षतिको सर्वे गर्न कठिन भएकाले रिपोर्ट आउन ढिलो भएको हुनसक्ने सगरमाथा इन्स्योरेन्स कम्पनीमा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत वीरेन्द्र बैदावर क्षेत्रीले बताए । उनले भने, ‘क्षतिको रिपोर्ट आउन अझै केही समय लाग्छ ।’

निर्जीवन बीमा दाबी भुक्तानी ४ गुणा वृद्धि

२०७२-०६-१९ मा प्रकाशित     ११४ पटक पढिएको    ० बिचार / प्रतिक्रिया

मुना कुँवर

असोज १८, काठमाडौं । आर्थिक वर्ष २०७१/७२ मा निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूको दाबी भुक्तानी करीब ४ गुणा बढेको छ । आव २०७०/७१ मा रू. १ अर्ब ३३ करोड बीमा दाबी भुक्तानी भएकोमा गत आव २०७१/७२ मा भने ३ दशमलव ८२ गुणाले बढेर रू. ५ अर्ब १० करोड भुक्तानी भएको छ । गत वैशाखको भूकम्पका कारण गत आवदेखि दाबी भुक्तानी उल्लेखनीय रूपमा बढेको नेपाल इन्स्योरेन्सका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत चन्द्रसिंह साउदले बताए । उनले भने, ‘चालू आवमा यस्तो भुक्तानी अझ बढ्नेछ ।’

नेपालको बीमाक्षेत्रमा विशिष्टीकरण

रवीन्द्र घिमिरे

आजको युग विशिष्टीकरणको युग हो । मानव सभ्यताको विकासले मानव जीवन दिनानुदिन जटिल हुँदै गएको छ र ती जटिलताको गाँठो फुकाउन विषयगत वैशिष्ट्यको आवश्यकता छ । कुनै समय निर्जीवन बीमालाई मात्र सम्पूर्ण बीमाका रूपमा बुझ्ने गरिन्थ्यो भने हाल जीवन र निर्जीवन बीमाअन्तर्गत थुप्रै विधा र उपविधा विकसित भएका छन् । जस्तो कि जीवन बीमाअन्तर्गत म्यादी, सावधिक, होललाइफ पेन्सन, एन्युटी आदि । जीवन बीमाभन्दा निर्जीवन बीमाका विधा र यसका शर्त तथा व्यवस्था झनै जटिल र विशिष्ट छन् । एकातिर बीमा मानव जीवन र संस्थाहरूको एक अभिन्न अङ्ग बनिसकेको छ भने अर्कोतर्फ आममानिसको त कुरै छोडौं विशिष्ट ओहोदामा बसेका र प्राज्ञिक व्यक्तित्वहरूले पनि बीमालाई सही ढङ्गबाट बुझ्न सकेका छैनन् ।

ओटीसी बजारमा व्यापार

२०७२-०६-१७ मा प्रकाशित    
 मुना कुँवर

काठमाडौं । नेपाल स्कट एक्सचेञ्जमा सूचीकृत नभएका कम्पनीहरूको शेयर ओटीसी (ओभर दी काउण्टर) बजारमार्फत व्यापार गर्न सकिने व्यवस्था भए पनि अहिलेसम्म व्यापार शुरू हुन सकेको छैन । नेप्सेले कम्पनीहरूलाई व्यापारका लागि आह्वान गरे पनि अहिलेसम्म कुनै पनि कम्पनी दर्ता नभएको ओटीसी बजारमा वरिष्ठ अधिकृत नारायण तिमिल्सिनाले बताए । उनले भने, ‘सोधपुछका लागि आए पनि औपचारिक रूपमा भने कसैले दर्ता गरेका छैनन् ।’