Friday, February 28, 2014

कसरी आकर्षक बनाउने बगैंचा ?

घर सुन्दर बनाउन बगैंचाको भूमिका महत्वपूर्ण हुन्छ । वनस्पति तथा रङ्गीविरङ्गी फूलले ढकमक्क बगैंचाले घरको सुन्दरतामात्र नभई मानिसको मानसिक अवस्थामा समेत सकारात्मक प्रभाव पारिरहेको हुन्छ । तसर्थ, घर बनाउँदा बगैंचा निर्माणमा पनि उत्तिकै ध्यान दिनु जरुरी छ । बगैंचाका मौसमी तथा सदावहार बोटबिरुवाले घरको सौन्दर्यमा वृद्धि गर्ने हुनाले बगैंचालाई ठूला रूख, फूल तथा हेजले विभाजित गरेर आकर्षक बनाउन सकिन्छ । त्यस्तै, क्याक्टस, मौसमी फूल, ग्रीन प्लाण्टदेखि बाह्रमासे फूल आदि लगाएर पनि बगैंचामा आकर्षण थप्न सकिन्छ । सूर्यको किरण कुन ठाउँबाट आउँछ, त्यसमा ध्यान दिई आवश्यक जानकारी लिएरमात्र बिरुवा रोप्नु उचित हुन्छ ।

विशेषगरी बगैंचा निर्माणका लागि पहिले नै उत्कृष्ट योजना बनाउनुपर्छ । योजना बनाउनुपूर्व बगैंचा निर्माण गर्ने खाली स्थान कति छ भन्ने थाहा पाउनुपर्छ । सोहीअनुसार बगैंचामा ठूला रूखदेखि हेजसम्म बनाउन सकिन्छ । हरियालीमय बगैंचाले मनमा शान्तिको अनुभूति गराउँछ । साथै, दिनभरि कामकाजमा व्यस्त शरीर तथा मस्तिष्कमा ऊर्जा पैदा गराउँछ । त्यसैले पनि पहिलेको तुलनामा हिजोआज घरमा बगैंचा बनाउने चलन बढिरहेको छ ।

Thursday, February 27, 2014

पोखरामा शेयर कारोबार बढ्दो

दैनिक डेढ करोडको शेयर व्यापार
फागुन १४, काठमाडौं । पछिल्लो समय शेयर बजारले गति लिएसँगै उपत्यकाबाहिर पोखरामा पनि शेयर कारोबार बढ्न थालेको छ । पोखरामा औसतमा दैनिक रू. १ करोड ५० लाखसम्मको कारोबार हुने गरेको कुमारी सेक्युरिटिज पोखराका वर्क स्टेशन म्यानेजर दीपक सिग्देलले बताए । पहिले दैनिक औसत रू. ४० देखि ५० लाखको हाराहारीमा मात्रै शेयर व्यापार हुने गरेको थियो । उनका अनुसार पोखराका अधिकांश लगानीकर्ताहरू बैङ्किङ क्षेत्रका कम्पनीतर्फ आकर्षित छन् ।

पोखरामा अहिलेसम्म ४ ब्रोकर कम्पनीको शाखा सञ्चालनमा रहेको छ । कुमारी सेक्युरिटिज–१, थ्राइभ ब्रोकरेज हाउस–१३, नेपाल स्टक हाउस–१४, प्रिमियर सेक्युरिटिज–३२ ब्रोकर कम्पनीले २०६६ सालदेखि पोखरामा पनि शाखा सञ्चालन गरिरहेका छन् । यतिबेला पोखरामा राम्रो कारोबार भइरहेको स्थानीय ब्रोकर कम्पनीका प्रतिनिधिहरू बताउँछन् । पोखरामा सञ्चालित ४ ब्रोकर कम्पनीहरूबाट दैनिक कम्तीमा रू. १ करोडदेखि बढीमा १ करोड ५० लाखसम्मको कारोबार हुने गरेको छ ।

Sunday, February 23, 2014

विराटनगरमा दैनिक १ करोडसम्म शेयर किनबेच

काठमाडौं । पछिल्लो समय नेपालको शेयर बजार काठमाडौंबाहिरका लगानीकर्ताका माझमा पनि विस्तारै लोकप्रिय बन्दै गएको छ । काठमाडौंबाहिरका शहरमा स्थापित ‘रिमोट वर्किङ स्टेशन– आरडब्ल्यूएस’मा बढ्दै गएको शेयर व्यापार र त्यहाँको सर्वसाधारणको शेयर किनबेचमा बढ्दै गएको सहभागिताले यस्तो देखाएको हो ।

पूर्वाञ्चलको आर्थिक केन्द्र विराटनगरमा शेयर कारोबार बढ्न थालेको छ । विराटनगरमा औसत दैनिक रू. ७० लाखभन्दा बढीको व्यापार हुने गरेको ब्रोकर कम्पनीका स्थानीय वर्क स्टेशन म्यानेजरहरूले बताएका छन् । पहिले दैनिक औसत रू. १० देखि २० लाखको हाराहारीमा मात्रै शेयर व्यापार हुने गरेको थियो । उनीहरूका अनुसार विराटनगरका अधिकांश लगानीकर्ता बीमा तथा जलविद्युत् कम्पनीतर्फ आकर्षित हुने गरेका छन् ।

सात वाणिज्य बैङ्कको चुक्ता पूँजी अपुग

फागुन ६, काठमाडौं । सात वाणिज्य बैङ्कको चुक्ता पूँजी नेपाल राष्ट्र बैङ्कको मापदण्डअनुसार अपुग रहेको छ । नेप्सेमा सूचीकृत ३१ वाणिज्य बैङ्कमध्ये सातओटाको चुक्ता पूँजी रू. २ अर्बभन्दा कम रहेको हो । नेपाल राष्ट्र बैङ्कले वाणिज्य बैङ्कहरूलाई रू. २ अर्ब चुक्ता पूँजी पुर्‍याउन निर्देशन दिए तापनि सात वाणिज्य बैङ्कले अहिलेसम्म पुर्‍याउन सकेका छैनन् । चुक्ता पूँजी बढाउन राष्ट्र बैङ्कले असार मसान्तसम्मको समय दिएको छ ।

चुक्ता पूँजी नपुर्‍याएका बैङ्कहरूमा एभरेष्ट, बैङ्क अफ काठमाण्डू, सिद्धार्थ, एनसीसी, कुमारी, लक्ष्मी र लुम्बिनी बैङ्क रहेका छन् । यीमध्ये एनसीसी र कुमारीले लाभांशसमेत घोषणा गरेका छैनन् । बाँकी अन्य बैङ्कले भने लाभांश घोषणा गरिसकेका छन् । चुक्ता पूँजी पुर्‍याउन राष्ट्र बैङ्कले बैङ्कहरूलाई मर्जरमा जान पनि सुझाव दिएको छ । यसमा अतिरिक्त बैङ्कले बोनस शेयर तथा हकप्रद शेयर वितरण गरेर पनि चुक्ता पूँजी बढाउन सक्ने विकल्प रहेको छ । चुक्ता पूँजी नपुर्‍याएका बैङ्कमध्ये एनसीसी सबैभन्दा धेरै चुक्ता पूँजी अपुग भएको बैङ्क हो । सो बैङ्कको वित्तीय विवरणअनुसार रू. १ अर्ब ४७ करोड चुक्ती पूँजी छ । राष्ट्र बैङ्कको निर्देशनअनुसारको चुक्ता पूँजी पुग्न अझै रू. ५३ करोड अपुग भएको छ । बैङ्कले अहिलेसम्म लाभांश पनि घोषणा गरेको छैन । त्यसैले, चुक्ता पूँजी पुर्‍याउन बैङ्कले अधिक बोनस शेयर वितरण गर्न सक्ने सम्भावना छ ।

Sunday, February 2, 2014

निर्धारित चुक्ता पूँजी नपुगेका बैङ्कको शेयरमा आकर्षण


मुना कुँवर
पछिल्लो समयमा नेपाल राष्ट्र बैङ्कको निर्देशनअनुसार चुक्ता पूँजी पुगेका बैङ्क तथा वित्तीय संस्थाका शेयरमा सर्वसाधारण लगानीकर्ताको आकर्षण बढ्दा त्यस्ता संस्थाको शेयरमूल्य उकालो लागेको छ । बैङ्क तथा वित्तीय संस्थालाई चुक्ता पूँजी बढाउन राष्ट्र बैङ्कले दिएको अन्तिम समयावधि नजिकिँदै गर्दा यस्ता कम्पनीतर्फ लगानीकर्ताको आकर्षण बढ्न थालेको नेपाल इन्भेष्टर्स फोरमका कार्यवाहक अध्यक्ष राजकुमार तिमिल्सेनाले बताए । यस्ता बैङ्क तथा वित्तीय संस्थाले तोकिएको चुक्ता पूँजी पुर्‍याउन बोनस शेयर वितरण गर्ने अधिक सम्भावना भएकाले शेयरको माग र मूल्य बढ्ने गरेको उनले बताए ।
नेपाल राष्ट्र बैङ्कले वाणिज्य बैङ्कहरूलाई आव २०७०/७१ को असार मसान्तसम्ममा चुक्ता पूँजी रू. २ अर्ब पुर्‍याउन निर्देशन दिएको छ । त्यसअनुसार अहिले सञ्चालनमा रहेका ३१ वाणिज्य बैङ्कमध्ये २४ ओटाले चुक्ता पूँजी बढाइसकेका छन् । तर, एभरेष्ट, बैङ्क अफ काठमाडौं, सिद्धार्थ, कुमारी, लक्ष्मी, एनसीसी र लुम्बिनी गरी सातओटा बैङ्कले चुक्ता पूँजी पुर्‍याएका छैनन् । सेञ्चुरी बैङ्कले भने सर्वसाधारणलाई शेयर जारी गरिसकेकाले चुक्ता पूँजी रू. २ अर्ब पुग्ने भएको छ । बाँकी बैङ्कले भने बोनस वा हकप्रद शेयरमार्फत चुक्ता पूँजी बढाउने अनुमान गरिएको छ । त्यसैले, यस्ता बैङ्कको शेयर खरीद गर्दा थप शेयर पाइने भएकाले लगानीकर्ताको आकर्षण बढ्ने गरेको धितोपत्र लगानीकर्ता सङ्घका उपाध्यक्ष रमेश निरौलाले बताए ।
राष्ट्र बैङ्कले चुक्ता पूँजी बढाउन दिएको निर्देशनले बैङ्करूलाई लाभांश वितरण गर्न तथा मर्जरमा जान नैतिक दबाब परेको छ । बैङ्कहरूले अग्राधिकार शेयर, हकप्रद शेयर, बोनस शेयर तथा मर्जरमा गएर चुक्ता पूँजी बढाउन सक्ने भए तापनि अधिकांश कम्पनीले बोनस शेयर वितरण तथा मर्जरको प्रक्रिया अपनाएका छन् । अहिलेसम्म पाँचओटा वाणिज्य बैङ्कले मर्जरको विकल्प अपनाइसकेका छन्, जसमध्ये माछपुच्छ्रे बैङ्क तथा स्ट्याण्डर्ड फाइनान्स बीच मर्जर भएको थियो । त्यस्तै, एनआईसी बैङ्क तथा बैङ्क अफ एशियाका साथै ग्लोबल आईएमई बैङ्क, सोसियल डेभलपमेण्ट बैङ्क तथा गुल्मी विकास बैङ्कबीच मर्जर भइसकेको छ । साथै, अन्य आधा दर्जनभन्दा बढी वाणिज्य बैङ्क मर्जरको प्रक्रियामा छन् ।