मुना कुँवर
पछिल्लो समयमा नेपाल राष्ट्र बैङ्कको निर्देशनअनुसार चुक्ता पूँजी
पुगेका बैङ्क तथा वित्तीय संस्थाका शेयरमा सर्वसाधारण लगानीकर्ताको आकर्षण
बढ्दा त्यस्ता संस्थाको शेयरमूल्य उकालो लागेको छ । बैङ्क तथा वित्तीय
संस्थालाई चुक्ता पूँजी बढाउन राष्ट्र बैङ्कले दिएको अन्तिम समयावधि
नजिकिँदै गर्दा यस्ता कम्पनीतर्फ लगानीकर्ताको आकर्षण बढ्न थालेको नेपाल
इन्भेष्टर्स फोरमका कार्यवाहक अध्यक्ष राजकुमार तिमिल्सेनाले बताए । यस्ता
बैङ्क तथा वित्तीय संस्थाले तोकिएको चुक्ता पूँजी पुर्याउन बोनस शेयर
वितरण गर्ने अधिक सम्भावना भएकाले शेयरको माग र मूल्य बढ्ने गरेको उनले
बताए ।
नेपाल राष्ट्र बैङ्कले वाणिज्य बैङ्कहरूलाई आव २०७०/७१ को
असार मसान्तसम्ममा चुक्ता पूँजी रू. २ अर्ब पुर्याउन निर्देशन दिएको छ ।
त्यसअनुसार अहिले सञ्चालनमा रहेका ३१ वाणिज्य बैङ्कमध्ये २४ ओटाले चुक्ता
पूँजी बढाइसकेका छन् । तर, एभरेष्ट, बैङ्क अफ काठमाडौं, सिद्धार्थ, कुमारी,
लक्ष्मी, एनसीसी र लुम्बिनी गरी सातओटा बैङ्कले चुक्ता पूँजी पुर्याएका
छैनन् । सेञ्चुरी बैङ्कले भने सर्वसाधारणलाई शेयर जारी गरिसकेकाले चुक्ता
पूँजी रू. २ अर्ब पुग्ने भएको छ । बाँकी बैङ्कले भने बोनस वा हकप्रद
शेयरमार्फत चुक्ता पूँजी बढाउने अनुमान गरिएको छ । त्यसैले, यस्ता बैङ्कको
शेयर खरीद गर्दा थप शेयर पाइने भएकाले लगानीकर्ताको आकर्षण बढ्ने गरेको
धितोपत्र लगानीकर्ता सङ्घका उपाध्यक्ष रमेश निरौलाले बताए ।
राष्ट्र
बैङ्कले चुक्ता पूँजी बढाउन दिएको निर्देशनले बैङ्करूलाई लाभांश वितरण गर्न
तथा मर्जरमा जान नैतिक दबाब परेको छ । बैङ्कहरूले अग्राधिकार शेयर, हकप्रद
शेयर, बोनस शेयर तथा मर्जरमा गएर चुक्ता पूँजी बढाउन सक्ने भए तापनि
अधिकांश कम्पनीले बोनस शेयर वितरण तथा मर्जरको प्रक्रिया अपनाएका छन् ।
अहिलेसम्म पाँचओटा वाणिज्य बैङ्कले मर्जरको विकल्प अपनाइसकेका छन्, जसमध्ये
माछपुच्छ्रे बैङ्क तथा स्ट्याण्डर्ड फाइनान्स बीच मर्जर भएको थियो ।
त्यस्तै, एनआईसी बैङ्क तथा बैङ्क अफ एशियाका साथै ग्लोबल आईएमई बैङ्क,
सोसियल डेभलपमेण्ट बैङ्क तथा गुल्मी विकास बैङ्कबीच मर्जर भइसकेको छ ।
साथै, अन्य आधा दर्जनभन्दा बढी वाणिज्य बैङ्क मर्जरको प्रक्रियामा छन् ।
