Monday, April 25, 2016

सरकारको स्वास्थ्यबीमा योजना १२० रोगको उपचार

मुना कुँवर


कस्मेटिक सर्जरी, गर्भपतन, कृत्रिम गर्भाधान, अङ्ग प्रत्यारोपणलाई नसमेटिने


वैशाख १२, काठमाडौं । स्वास्थ्य  मन्त्रालयअन्तर्गत  सामाजिक स्वास्थ्य सुरक्षा समितिले सञ्चालन गर्न लागेको स्वास्थ्यबीमा योजनामा सहभागी हुने व्यक्तिले १ सय २० ओटा रोगको उपचार गर्ने सुविधा पाउने भएका छन् । योजनाले सामान्य झाडापखालादेखि मुटुरोग, मिर्गौलाको उपचार र क्यान्सरजस्ता गम्भीर प्रकृतिका रोगको उपचारका लागि विशेष सुविधा उपलब्ध गराउनेछ । कुनै पनि नागरिक स्वास्थ्य उपचारबाट वञ्चित हुन नपरोस् भनी समितिले जतिसक्दो धेरै रोगलाई योजनामा समेट्न खोजेको सामाजिक स्वास्थ्य सुरक्षा विकास समितिका कार्यकारी निर्देशक गुणराज लोहनीले बताए ।
योजनाले धेरै रोगलाई समेट्न खोजे पनि केही ठूला रोगलाई भने समेट्न सकेको छैन । योजनाले रू. ५ सयभन्दा बढी मूल्य पर्ने चश्माको सुविधा पनि उपलब्ध गराउँदैन । त्यस्तैगरी समितिले तयार पारेको ‘बेनिफिट प्याकेज’मा उल्लिखितबाहेक बीमितको शरीरमा जडान गर्नुपर्ने यन्त्र, दाँतको उपचार, कस्मेटिक सर्जरी, गर्भपतन, एलजाइमर, पार्किङ्सन, कृत्रिम गर्भाधान, अङ्ग प्रत्यारोपणजस्ता रोगलाई बीमा योजनाले समेटेको छैन ।

Sunday, April 24, 2016

बढ्न थाल्यो ओटीसी बजारमा कारोबार

मुना कुँवर

-मारुती सिमेण्ट कम्पनीको ६ लाख ९३ हजार २ सय कित्ता शेयर खरीदविक्री
 -नेपाल हाइड्रो डेभलपर कम्पनीको ६० हजार कित्ता शेयर खरीदविक्री
 -काठमाडौं फरेष्टी कलेज पब्लिक कम्पनीको १ सय ८४ कित्ता शेयरखरीद
 -अन्य थुप्रै कम्पनी पाइपलाइनमा
-ओटीसी बजारमा कम्पनी दर्ता निःशुल्क

काठमाडौं । ओभर दी काउण्टर (ओटीसी) बजारमार्फत शेयर खरीदविक्री गर्ने कम्पनीहरूको सङ्ख्या बढ्न थालेको छ । कम्पनी रजिष्ट्रार कार्यालयले नेप्सेमा सूचीकृत नभएका पब्लिक कम्पनीहरूले शेयर कारोबार अनिवार्य रूपमा ओटीसी बजारमार्फत नै गर्नुपर्ने निर्देशन दिएपछि कम्पनीहरूलाई दबाब परेको हो । करीब १ महीनाको अवधिमा ओटीसी बजारमार्फत तीनओटा पब्लिक कम्पनीहरूको कारोबार भइसकेको ओटीसी बजारका सहायक प्रबन्धक नारायणप्रसाद तिमिल्सिनाले बताए ।
ओटीसी बजारमा कारोबार हुने कम्पनीहरूमध्ये मारुती सिमेण्ट सबैभन्दा पहिलो कम्पनी हो । उक्त कम्पनीको ६ लाख ९३ हजार २ सय कित्ता शेयर खरीदविक्री भएको थियो । त्यस्तै, नेपाल हाइड्रो डेभलपर कम्पनीको ६० हजार कित्ता शेयर खरीदविक्री भएको छ भने काठमाडौं फरेष्टी कलेज पब्लिक कम्पनीको १ सय ८४ कित्ता शेयर खरीदविक्री भइसकेको बजारका सहायक प्रबन्धक तिमिल्सिनाले जानकारी दिए । उनले भने ‘हाथवे इन्भेष्टमेण्ट कम्पनी तथा ग्लोबल आईएमई बैङ्क पाइपलाइनमा छन् । अन्य थुप्रै कम्पनीले पनि दर्ता प्रक्रिया अगाडि बढाउन थालेका छन् ।’

Tuesday, April 19, 2016

अब बीमा कम्पनीको पनि सामूहिक लगानी कोष

मुना कुँवर

बोर्ड तयारी गर्दै, सम्भव नहुने समितिको भनाई

चैत्र २७, काठमाडौं । बीमा कम्पनीहरुले पनि सामूहिक लगानी कोष (म्यूचुअल फण्ड) सञ्चालन गर्न पाउने भएका छन् । धितोपत्र बोर्डले बीमा कम्पनीहरुलाई सामूहिक लगानी कोष सञ्चालन गर्ने बिषयमा प्रस्ताव प्रस्तुत गर्न भनेको छ ।
बीमा कम्पनीहरुसँग जम्मा भएको फण्डको प्रयोग बजारको बिकासको लागि हुन सक्ने भएकोले यस्तो व्यवस्था गर्न लागिएको नेपाल धितोपत्र बोर्डका अध्यक्ष रेवत बहादुर कार्कीले बताए । बीमा कम्पनीसँग लामो समय देखि बिभिन्न कोषमा पर्याप्त रहक जम्मा भएकोले त्यसको परिचालनको लागि यस्तो बाटो खुला गरिएको बोर्डले बताएको छ । धितोपत्र बोर्डका अध्यक्ष कार्कीले भने, ‘यस बिषयमा बीमकहरुले पनि चासो देखाउनु भएको छ । त्यसैले यसको लागि आवश्यक प्रक्रिया अगाडी बढाउन लागिएको हो ।’

Friday, April 15, 2016

बीमाशिक्षाको अपरिहार्यता

डा. रवीन्द्र घिमिरे
बीमा बजारमा सामान्यतः तीन खालको जनशक्ति आवश्यक हुन्छ । पहिलो कार्यालयको व्यवस्थापन र विभागीय तहमा कार्यरत जनशक्ति, दोस्रो अग्रपङ्क्तिमा रहेर कार्य गर्ने जनशक्तिजस्तो अभिकर्ता र फिल्डस्तरका कर्मचारी, तेस्रो खालको जनशक्तिमा परामर्शदाता, क्षति तथा जोखीम मूल्याङ्कनकर्ता, जोखीम विश्लेषक र बीमाङ्कीहरू पर्छन् ।
बीमा बजारको वृद्धि गर्न र सामाजिक सुरक्षाको संरचना एवम् सञ्जाललाई बलियो बनाउन आमजनतालाई बीमाप्रति आकर्षित गर्नु जरुरी छ । बीमा बजारको प्रवद्र्धनका लागि र बीमा बजारलाई आवश्यक जनशक्ति उत्पादन गर्न बीमासम्बन्धी शैक्षिक निकायहरू स्थापना भएका छन् ।
नेपालमा बीमा कम्पनीहरूको स्थापना भएको ७ दशक बितिसक्दा पनि आजसम्म यस प्रकारको संस्था स्थापना हुन नसक्नु हामी सबैका लागि दुःखद विषय हो । आजसम्म यसतर्फ न सरकार र बीमा समितिले ठोस पहल गरेको आभास भएको छ न बीमा कम्पनीहरू र निजीक्षेत्रले नै आवश्यकता महसूस गरी कार्यान्वयन गरेको छ । अधिकांश विश्वविद्यालयहरूले यससम्बन्धी विषयलाई प्राथमिकतामा राखेका छैनन् । विभिन्न देशमा बीमाशिक्षाको प्रवद्र्धनका लागि भएका प्रयासका बारेमा यस लेखमा चर्चा गरिएको छ ।

Monday, April 11, 2016

कुल बीमा दाबीमध्ये अग्नि बीमाको हिस्सा ८५

मुना कुँवर

चैत २८, काठमाडौं । महाभूकम्पपछि बीमा कम्पनीहरूमा परेको कुल दाबी बीमा सङ्ख्यामध्ये अग्नि बीमाको हिस्सा ८५ प्रतिशत रहेको छ । बीमा समितिको चैत ४ गतेसम्मको तथ्याङ्कअनुसार भूकम्पपछि बीमा कम्पनीहरूमा १७ हजार ६ सय ५९ ओटा बीमा दाबी परेको थियो । सोमध्ये १५ हजार ८४ ओटा अग्नि बीमाको दाबी परेको छ । भूकम्पले अन्यको तुलनामा भौतिक संरचनाहरूमा बढी क्षति पु¥याएकाले यस्तो बीमा दाबीको सङ्ख्या अधिक रहेको नेपाल इन्स्योरेन्सका कार्यकारी अधिकृत चन्द्रसिंह साउदले बताए । 
आगलागीका कारण भौतिक सम्पत्तिमा हुने हानि नोक्सानी अर्थात् जोखीमबापत जारी गरिने बीमा योजनालाई अग्नि बीमा भनिन्छ । यस्तो खालको योजनाले दुर्घटनावश भएको आगलागी र आगोको ज्वाला प्रस्फुटित भई लागेको आगलागीबाट भएको क्षतिको मात्रै सुरक्षा प्रदान गर्दछ । अधिकांश दुर्घटना ज्वालाकै कारण हुने भएकाले भौतिक सम्पत्तिको बीमा यस योजनाअन्तर्गत पर्दछ । अग्नि बीमा योजना खरीद गरेपछि अतिरिक्त शुल्क भुक्तानी गरी अन्य जोखीमहरू पनि हस्तान्तरण गर्न सकिन्छ । निर्माण भइसकेको भवन, गोदाम, प्लाण्टलगायत संरचनाको बीमा यस योजनाअन्तर्गत पर्दछ । त्यस्तै, अग्नि बीमासँगै भूकम्प बीमा पनि गर्नुपर्छ ।

Sunday, April 10, 2016

६६% भुक्तानी पुनर्बीमा कम्पनीबाट

मुना कुँवर

  • अन्तिम दाबी भुक्तानीवापत रू. ७ अर्ब ८८ करोड ६७ लाख
  • पुनर्बीमा कम्पनीबाट प्राप्त रकम रू. ५ अर्ब २६ करोड ४७ लाख
     
चैत २७, काठमाडौं । भूकम्पपछि निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूले गरेको कुल दाबी भुक्तानी रकममध्ये ६६ प्रतिशत भुक्तानी पुनर्बीमा कम्पनीबाट प्राप्त भएको छ । बीमा समितिको तथ्याङ्कअनुसार गत चैत ४ गतेसम्म निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूले रू. ७ अर्ब ८८ करोड ६७ लाख अन्तिम दाबी भुक्तानी गरेका छन् । सोमध्ये पुनर्बीमा कम्पनीबाट बीमकहरूले रू. ५ अर्ब २६ करोड ४७ लाख रकम प्राप्त गरेको बीमा समितिका निर्देशक रजुरमण पौडेलले बताए । यो रकम कुल दाबी रकमको २८ प्रतिशत हो ।

Wednesday, April 6, 2016

मौरी, अष्ट्रिच र च्याउखेतीको पनि बीमा

मुना कुँवर

चैत २३, काठमाडौं । नेपाली कृषकले अबदेखि मौरी, अष्ट्रिच र च्याउखेतीको समेत बीमा गर्न पाउने भएका छन् । बीमा समितिले कृषि बीमाअन्तर्गत हालै यस्ता योजना सार्वजनिक गरेको छ । बीमा कम्पनीहरूमा यस्ता बीमालेखको माग बढेपछि समितिले मौरी, च्याउखेती र अष्ट्रिच बीमा योजना सार्वजनिक गरेको बीमा समितिका उपनिर्देशक कुन्दन सापकोटाले बताए ।
यस्तो बीमा योजना व्यावसायिक वा व्यक्तिगत रूपमा कृषकले खरीद गर्न सक्नेछन् । यस योजना खरीद गरेबापत बीमितहरूले प्रिमियममा ७५ प्रतिशतसम्म छूट पाउनेछन् । मौरी तथा च्याउखेती बीमा योजनाबापत कृषकले कुल बीमाङ्क रकमको ५ प्रतिशत बीमाशुल्क भुक्तानी गर्नुपर्छ । त्यस्तै, अष्ट्रिच बीमा योजना खरीद गरेबापत कृषकले प्रतिवर्ष बीमाङ्क रकमको २ प्रतिशत बीमाशुल्क भुक्तानी गर्नुपर्ने समितिले बताएको छ ।

Sunday, April 3, 2016

बढ्दै छ कृषिबीमा आकर्षण

मुना कुँवर

गतवर्षको तुलनामा चालू आर्थिक वर्षमा कृषिबीमाका उल्लेख्य रूपमा वृद्धि भएको छ । सरकारले ७५ प्रतिशत अनुदानको व्यवस्था गरेसँगै कृषिबीमा बीमालेख जारी हुने क्रम बढेको हो । तर, अझै पनि लक्षित कृषकको भने कृषिबीमामा पहुँच पुग्न नसकोको सरोकारवालाहरूले बताउँदै आएका छन् । उनीहरूका अनुसार गाउँका केही टाठाबाठाहरूले कृषिबीमामा सरकारले उपलब्ध गराउँदै आएको अनुदानको फाइदा लिने काम गरेका छन् ।
अनुदान रकम बढाए पनि कृषकहरूमा चेतनाको अभाव र बीमासम्बन्धी ज्ञान नहुँदा उनीहरूले पाएको सुविधासमेत उपभोग गर्न सकेका छैनन् । त्यस्तै, सम्बन्धित निकायले पनि लक्षित वर्गले बुझ्न सक्ने गरी यससम्बन्धी जनचेतना जगाउन नसकेको सरोकारवालाहरूको गुनासो छ ।

विवादबीच अशोक टेक्सटायल लीलाम

मुना कुँवर

गतवर्षको तुलनामा चालू आर्थिक वर्षमा कृषिबीमाका उल्लेख्य रूपमा वृद्धि भएको छ । सरकारले ७५ प्रतिशत अनुदानको व्यवस्था गरेसँगै कृषिबीमा बीमालेख जारी हुने क्रम बढेको हो । तर, अझै पनि लक्षित कृषकको भने कृषिबीमामा पहुँच पुग्न नसकोको सरोकारवालाहरूले बताउँदै आएका छन् । उनीहरूका अनुसार गाउँका केही टाठाबाठाहरूले कृषिबीमामा सरकारले उपलब्ध गराउँदै आएको अनुदानको फाइदा लिने काम गरेका छन् ।
अनुदान रकम बढाए पनि कृषकहरूमा चेतनाको अभाव र बीमासम्बन्धी ज्ञान नहुँदा उनीहरूले पाएको सुविधासमेत उपभोग गर्न सकेका छैनन् । त्यस्तै, सम्बन्धित निकायले पनि लक्षित वर्गले बुझ्न सक्ने गरी यससम्बन्धी जनचेतना जगाउन नसकेको सरोकारवालाहरूको गुनासो छ ।

Saturday, April 2, 2016

बीमाक्षेत्रले फड्को मार्‍यो

मुना कुँवर

गतवर्ष बीमाक्षेत्रका लागि ऐतिहासिक वर्ष बन्यो । भूकम्पले सबै क्षेत्रमा नकारात्मक प्रभाव परिरहँदा बीमा कम्पनीहरूको व्यवसायमा भने वृद्धि भएको छ । भूकम्पपछि बीमाक्षेत्र परिपक्व र सशक्त भूमिकामा देखा परेको छ । यस बेला बीमा कम्पनीहरूले खेलेको सकारात्मक भूमिकाले बीमा कम्पनीहरूलाई नयाँ आयाम दिएको छ ।
चालू आव २०७२/७३ को दोस्रो त्रैमासिक अवधिमा निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूको नाफा करीब १९ प्रतिशतले बढेको छ । १३ ओटा निर्जीवन कम्पनीहरूले प्रकाशित गरेको दोस्रो त्रैमासिक वित्तीय विवरणअनुसार पुसमसान्तसम्म कम्पनीहरूले रू.६५ करोड ४१ लाख नाफा आर्जन गरेका छन् । गत आवको सोही अवधिमा भने यस्तो नाफा रू. ५४ करोड ६१ लाख थियो । त्यस्तै, चालू आव वर्ष २०७२र्‍७३ को पहिलो ६ महीनाको अवधिमा जीवन बीमा कम्पनीहरूको नाफा करीब ३१ प्रतिशतले बढेको छ । आठओटा कम्पनीले प्रकाशित गरेको गत पुसमसान्तसम्मको वित्तीय विवरणअनुसार नाफाको दर यस्तो देखिएको हो । विवरणअनुसार सो अवधिसम्ममा कम्पनीहरूको नाफा रू.३३ करोड ६३ लाख पुगेको छ । गत आवको सोही अवधिमा भने यस्तो नाफा रू.२५ करोड ५७ लाख रहेको थियो ।