ओटीसी बजारमा १५ कम्पनी दर्ता

d'gf s'Fj/

काठमाडौं, १८ जेठ – कम्पनी रजिस्ट्रार कार्यालयले अनिवार्य गरेपछि नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) को सूचीबाट हटेका तथा सूचीकृत नभएका पब्लिक कम्पनीहरू नेप्सेको ओटीसी (ओभर दि काउन्टर) बजारमा धमाधम दर्ता हुन थालेका छन् । करिब दुई महिनाको अवधिमा बजारमा दर्ता हुन आउने पब्लिक कम्पनीको संख्या १५ पुगेको छ । कम्पनीहरूको दर्ता हुने क्रम बढेसँगै राजस्व संकलन पनि बढ्न थालेको छ ।

दर्ता भएका कम्पनीमध्ये सातवटा कम्पनीको मात्र कारोबार भएको छ । कारोबार भएका कम्पनीमध्ये मारुती सिमेन्टको ६ लाख ९३ हजार २ सय कित्ता सेयर, नेपाल हाइड्रो डेभलपरको ६० हजार, काठमाडौं फरेस्टी कलेजको १८५, सियान सिट सर्भिस सेन्टरको १० हजार, ग्रोमोर मर्चेन्ट बैंकको ११५, हुलास वायरको १ हजार र युनाइटेड मोदीको ६ लाख ५१ हजार ७१३ कित्ता सेयर खरिद बिक्री भइसकेकोे छ ।

बिमाको क्षेत्र विस्तार सरकारको प्राथमिकतामा

न्यूनतम ५ प्रतिशत लघुबिमा अनिवार्य 

स्वास्थ बिमाका लागि २ अर्ब ५० करोड विनियोजन 

आगामी वर्ष २५ जिल्लामा स्वास्थ बिमा विस्तार गरिने 

 निजी घरको बिमासम्बन्धी व्यवस्था गरिने 

 यात्रु बिमांक रकम तेस्रो पक्ष बिमांक सरह बनाइने  

श्रमिक, ज्येष्ठ नागरिक, स्वास्थ्य स्वयंसेविकाको बिमा गरिने 

आगामी आवमा बिमा विधेयक सांसदमा प्रस्तुत गरिने 

d'gf s'Fj/

 काठमाडौं, १५ जेठ सरकारले बिमाको क्षेत्र विस्तार गर्ने लक्षसहित विभिन्न नयाँ कार्यक्रम अघि सारेको छ । अर्थमन्त्री विष्णु पौडेलले आगामी आर्थिक वर्षको बजेट प्रस्तुत गर्दै स्वास्थ, बिमा, निजीघर बिमा, ज्येष्ठ नागरिक, श्रमिक, तथा स्वास्थ स्वयंसेविकाको बिमा व्यवस्था गर्ने बताए । आगामी आर्थिक वर्षदेखि बिमा कम्पनीले आफ्नो बिमा सेवाको न्यूनतम ५ प्रतिशत लघुबिमामा प्रवाह गर्नुपर्ने भएको छ । कम्पनीले अनिवार्य लघुबिमा योजना जारी गर्नुपर्ने व्यवस्था उनले गरेका हुन् । यसले पशु र अन्य साना व्यवसायीको जोखिम न्यून हुने सरकारले विश्वास छ ।

बिमा समितिले गत चैतदेखि लघुबिमा योजना सञ्चालनमा ल्याएको हो । योजना सञ्चालनमा ल्याए पनि अनिवार्य गरिनुपर्ने व्यवस्था भने थिएन । त्यस्तै, सरकारले आगामी आवमा निजी घरको बिमा गर्ने व्यवस्था लागू गरिने घोषणा गरेको छ । गत वर्ष भुकम्पले क्षति पु¥याएका अधिकांश घरको बिमा गरिएको थिएन । त्यसैले सम्भावित यस्ता दुर्घटनाबाट बच्न निजी घरको बिमा गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको हो । त्यस्तै, सरकारले सरकारी सम्पति, सांस्कृतिक र पुरातात्विक धरोहरको बिमा गर्ने व्यवस्थासमेत मिलाइने बताइएको छ ।

बिमाको परिसूचकको संकेत : अब सेयर बेच्ने कि !

मुना कुँवर 

काठमाडौं, १२ जेठ , बजेट आउने दिन नजिकिँदै गर्दा बिमा कम्पनीहरूको सेयर मूल्य उच्चदरले बढेको छ । सो समूहको रेखाचित्रले परिसूचक ओभरबट क्षेत्र (अत्याधिक खरिद चाप भएको क्षेत्र) मा पुगेकाले अब केही घट्न सक्ने संकेत देखाएको छ । यसलाई प्राविधिक विश्लेषणका आधारमा सेयर बिक्री गर्ने (सेल) संकेतका रूपमा लिइने गरिन्छ । 

एक वर्षको अवधिमा बिमा समूहको परिसूचक ३ हजार ९१५ अंकले बढेर मंगलबार ७ हजार ८०९.६६ बिन्दुमा पुगेको छ । गत वर्ष सोही अवधिमा सो समूहको परिसूचक ३ हजार ८७७ बिन्दुमा थियो । बिमा समूहको परसूचकले दुई महिना अगाडि ‘गोलाकार न्यूनत्तम बिन्दु’ अर्थात् राउन्डिङ बटमको आकृति निर्माण गरेको थियो । प्राविधिक विश्लेषणअनुसार रेखाचित्रले यस्तो आकृति निर्माण गरेमा परिसूचक बढ्ने गर्छ । फागुनको दोस्रो सातादेखि बिमाको सेयरमूल्य वृद्धिले यसलाई पुष्टि गरेको छ । बिमा समूहको परिसूचक उच्च अंकले बढिरहेको छ । तर, पछिल्लो दुई महिनाको अवधिमा बिमा समूहको परिसूचक बुलिस टे«न्डमा देखाएको छ । परिसूचकले पनि प्रत्येक पटक नयाँ उचाइ कायम गर्दै गएको छ । तर, प्राविधिक विश्लेषणअनुसार बुलिस बजारले कुनै पनि समयमा बाटो परिवर्तन गर्न सक्छ । जसलाई बढ्दो बजारको ‘ब्रेक थु्र’ भनिन्छ । 

सार्क बीमा सम्मेलनका मुद्दा

पदमराज अवस्थी

सार्क देशहरूका नियामक निकायहरूको वार्षिक बीमा सम्मेलनको तेस्रो संस्करण वैशाख ३०–३१ गते काठमाडौमा सम्पन्न भयो । ‘क्षेत्रीय सहयोगबाट दक्षिण एशियाली बीमाबजारको विस्तार गरौं’ भन्ने नारा बोकेको उक्त सम्मेलनमा सार्क सदस्य देशहरूका अतिरिक्त विभिन्न देशका नियामक निकायका प्रतिनिधि र बीमाविज्ञहरू सहभागी थिए । विभिन्न विज्ञका प्रस्तुतिमा जलवायु परिवर्तन, प्राकृतिक प्रकोप र मानवजनित क्रियाकलापबाट सार्क देशहरूले बेहोर्नु परिरहेको क्षति र जनस्तरमा परेको प्रभावका साथसाथै वित्तीय स्थिरता, देश विकास र गरीब निवारणमा बीमाक्षेत्रको भूमिकाबारे चर्चा गरिएको थियो । बङ्गलादेशको ढाका र पाकिस्तानमा सम्पन्न पहिलो र दोस्रो सम्मेलनपछि तेस्रो सम्मेलन पोहोर साल नै हुुने भनिए पनि भूकम्पका कारण १ वर्षका लागि सारिएको थियो ।

निर्जीवन बिमा कम्पनीहरूको नाफा १९ प्रतिशतले बढ्यो

मुना कुँवर

काठमाडौं, ११ जेठ – चालू आर्थिक वर्षको चैत मसान्तसम्ममा निर्जीवन बिमा कम्पनीहरूको खुद नाफा १९ प्रतिशतले बढेको छ । हालसम्म प्रकाशित १४ कम्पनीको वित्तीय विवरणअनुसार नाफा १ अर्ब २२ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । गत आवको सोही अवधिमा यी कम्पनीहरूको नाफा १ अर्ब २ करोड रुपैयाँ थियो ।

वित्तीय विवरणअनुसार चैत मसान्तसम्ममा कम्पनीहरूको आम्दानी २४ प्रतिशतले बढेको छ । सो अवधिमा कम्पनीहरूको अन्य आय तथा पुनर्बिमा बापतको कमिसनबाट आम्दानी वृद्धि भएसँगै यो शीर्षक बढेको हो । चालू आवको नौ महिना अवधिसम्ममा कम्पनीहरूको आम्दानी २ अर्ब ५२ लाख पुगेको छ । गत आवको सोही अवधिमा यस्तो आम्दानी १ अर्ब ६१ करोड रुपैयाँ मात्रै थियो ।

पुनर्निर्माणमा बिमालाई पनि समावेश गर्नुपर्छ

प्रा. डा. फत्तबहादुर केसी

अध्यक्ष, बिमा समिति

गत वर्षको वैशाखमा गएको भूकम्पपछि बिमाबारे सर्वसाधारणमा चेतना बढ्ने र बिमा व्यवसायको विस्तार हुने विश्लेषण गरिए पनि एक वर्षको अवधिमा अपेक्षा गरेअनुसार बिमाको विस्तार हुन सकेन । अघिल्ला वर्षमा झैं कम्पनीहरूको सामान्य मात्र वृद्धि देखिएको छ । बिमा क्षेत्रको नियामक निकाय बिमा समितिका अध्यक्ष फत्तबहादुर केसी भूकम्पपछिको राजनीतिक वातावरणका कारण बिमाको विस्तार हुन नसकेको बताउँछन् । भूकम्प लगत्तै तराई आन्दोलन र नाकाबन्दीका कारण कम्पनीहरूको काम प्रभावित भएको उनको बुझाइ छ । बिमाको पहुँच बढाउनका लागि भूकम्पपछिको पुनर्निर्माणमा बिमालाई पनि टाइअप गरेर लैजान छलफल भइरहेको उनले जानकारी दिए । लघुबिमा, कृषि तथा वाली बिमाजस्ता कार्यक्रमबाट गरिव र तल्लोस्तरका जनतासम्म बिमालाई लैजान प्रयास भइरहेको र ढिलो चाँडो बिमाको पहुँच सबै नेपालीसम्म पुग्ने उनको विश्वास छ । केसीसँग नेपालको बिमा व्यवसायबारे कारोबारकर्मी यादव हुमागाई र मुना कुँवरले गरेको कुराकानी :

भूकम्पपछि बिमाबारे सर्वसाधारणमा जनचेतना बढ्छ र बिमा कम्पनीको व्यवसाय पनि वृद्धि हुन्छ भन्ने विश्वास गरिएको थियो । तर, अपेक्षाअनुसार काम हुन नसक्नुको कारण के हो ?

भूकम्पपछि हामीले कम्पनीको वृद्धि जुन गतिमा हुने सोचेका थियौं, त्यो हुन नसकेको पक्का हो । भूकम्पले बिमा क्षेत्रलाई विस्तार गर्ने अवसर दिएकै हो । सर्वसाधारणमा पनि बिमा गर्नुपर्छ भन्ने जनचेतना बढेको हो । तर, भूकम्पपछिको हाम्रो अवस्थाले व्यवसाय विस्तार गर्न गाह्रो भयो । संविधान आउनु अघि र पछिको पाँच/छ महिना तराईको आन्दोलन र नाकाबन्दीजस्ता असहज परिस्थितिले बिमाको वृद्धिलाई अलिकति असर गरेको छ । अहिले कतिपय कम्पनीले साधारणसभा गरिसकेका छन् । प्रायःजसोले बोनस सेयर घोषणा गरेको अवस्था पनि छ । गतसालको भूकम्पपछि आर्थिक वर्ष करिब तीन महिना मात्रै बाँकी थियो । त्यसैले यो आर्थिक वर्षमा दाबी भुक्तानी हुने क्रम जारी छ । तर, वर्षको अन्त्यसम्ममा कम्पनीको वृद्धि गत वर्षभन्दा सबै कम्पनीको राम्रै हुन्छ भन्ने अपेक्षा गरेका छौं ।

जीवन बिमा कम्पनीको बिमाशुल्क आम्दानी ३६% बढ्यो

मुना कुँवर 

काठमाडौं, ६ जेठ 

चालू आर्थिक वर्ष ०७२÷७३ को तेस्रो त्रैमासिक अवधिमा जीवन बिमा कम्पनीहरूको बिमा शुल्क आम्दानी ३६ प्रतिशत बढेको छ । हालसम्म प्रकाशित वित्तीय विवरणअनुसार सात जीवन बिमा कम्पनीले चैतसम्ममा ५६ अर्ब ५६ करोड रुपैयाँ बिमा शुल्क आम्दानी गरेका छन् । कम्पनीहरूले गत आवको सोही अवधिमा ४१ अर्ब ४३ करोड रुपैयाँ आम्दानी गरेको थिए । गत वर्षको भूकम्पले मुलुकको अन्य क्षेत्रमा नकारात्मक असर पारे पनि बिमा व्यवसायमा भने सकारात्मक प्रभाव पारेको छ । फलस्वरूप चालू आवको पहिलो नौ महिनामा बिमा कम्पनीहरूले ३२ लाख २१ हजार ८७ बिमालेख जारी गरेका छन् । यो संख्या गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा २१ प्रतिशत बढी हो । गत वर्षको सोही अवधिमा बिमा कम्पनीहरूले २६ लाख ६० हजार ४७३ बिमालेख जारी गरेका थिए । 

उपत्यकामा घरको बिमा अनिवार्य गर्ने तयारी

मुना कुँवर

काठमाडौं, ५ जेठ – सरकारले काठमाडौं उपत्यकाका घरधनीले आफ्नो घरको बिमा अनिवार्य गराउने पर्ने व्यवस्था ल्याउन लागेको छ । सहरी क्षेत्रमै न्यूनले मात्र घर बिमा गरेकाले नियामक निकाय बिमा समितिले यसलाई अनिवार्य गर्न लागेको हो । यसका लागि समितिले नीतिगत तयारी गर्दैछ ।

अहिले सवारीसाधनको तेस्रो पक्ष बिमा र वैदेशिक रोजगारमा जानेको म्यादी बिमा अनिवार्य गरिएको छ । भूकम्पलगायतका प्राकृतिक प्रकोपबाट हुने क्षतिलाई कम गराउन समितिले घरको बिमालाई पनि अनिवार्य बनाउन लागेको हो ।

आर्थिक अवस्था कमजोर भएकालाई लघुबिमा

मुना कुँवर

काठमाडौं, ४ जेठ – आर्थिक अवस्था कमजोर भएकै कारण बिमा गर्न नपाएका व्यक्तिले अबदेखि भने न्यून रकममा नै बिमा गर्न पाउने भएका छन् । बिमा समितिले आर्थिक रूपमा पिछडिएका व्यक्तिलाई लक्षित गरी लघुबिमा योजना सार्वजनिक गरेपछि न्यून आयका भएका व्यक्तिले पनि बिमा योजना गरिद गर्न पाउने भएका हुन् ।

बिमा समितिले सबै व्यक्तिलाई बिमाको दायरामा ल्याउन लघुबिमा योजना ल्याएको हो । जसअन्तर्गत समितिले दुइटा जीवन बिमा र तीन वटा निर्जीवन बिमा योजना सञ्चालनमा ल्याएको छ । लघु निर्जीवन बिमाअन्तर्गत स्वास्थ्य लघुबिमालेख, गार्हस्थ्य लघुबिमालेख र व्यक्तिगत दुर्घटना बिमालेख सञ्चालनमा ल्याएको छ । लघु जीवन बिमाअन्तर्गत सावधिक लघु जीवन बिमालेख र म्यादी लघु बिमालेख सञ्चालनमा ल्याइएको छ । समितिले योजनाहरूको रूपरेखा तयार पारी लक्षित समूहमा योजना जारी गर्नसमेत बिमा कम्पनीहरूलाई निर्देशन दिइसकेको समितिका उप–निर्देशक कुन्दन सापकोटाले बताए ।

ओटीसी बजारमा कारोबार बढ्यो

काठमाडौं, २९ वैशाख – नेपाल स्टक एक्चेन्ज (नेप्से)मा सूचीकृत नभएका कम्पनीहरूले कारोबार गर्ने ओभर दी काउन्टर (ओटीसी बजार) मा सेयर खरिद बिक्री गर्ने कम्पनीको संख्या बढ्दै गएको छ । एक महिनाको अवधिमा बजारमा सात कम्पनीले सेयर कारोबार गरिसकेको र अन्य कम्पनी पनि कारोबारका लागि पाइपलाइनमा रहेको ओटीसी बजारका सहायक प्रबन्धक नारायणप्रसाद तिमिल्सिनाले जानकारी दिए ।

ओटीसी बजारमा हालसम्म मारुती सिमेन्ट कम्पनी, नेपाल हाइड्रो डेभलभर कम्पनी, काठमाडौं फरेस्टी कलेज, ग्रोमोर मर्चेन्ट बैंकर, हुलास वायर इन्डस्ट्रिज, युनाइटेड मोदी हाइड्रोपावर र सियान सिड सर्भिस कम्पनीको कारोबार भएको छ । कारोबार भएका उक्त कम्पनीबाट नेपाल स्टक एक्सचेन्जले कमिसन र करसहित २३ लाख रुपैयाँ आम्दानी गरिसकेको छ । त्यस्तै, बजारमा कारोबारका लागि रादी विद्युत् कम्पनी तथा रहिराङ हाइड्रोपावर कम्पनीले आवश्यक प्रक्रिया अगाडि बढाइरहेका छन् ।

ओटीसी बजारले गर्‍यो ग्रोमोरको कारोबार

मुना कुँवर

• ग्रोमर मर्चेण्ट बैङ्करकोे ७४ हजार कित्ता संस्थापक शेयर खरीद
• प्रतिकित्ता रू. १ सय ५५ मा कारोबार
• सरकारलाई रू. ५ लाख ९९ हजार पूँजीगत लाभ कर प्राप्त
   

वैशाख २०, काठमाडौं । सोमवार ओटीसी (ओभर दि काउण्टर)मार्पmत ग्रोमोर मर्चेण्ट बैङ्कर लिमिटेडको शेयर कारोबार भएको छ । कम्पनीको ७४ हजार कित्ता संस्थापक शेयर खरीद विक्री भएको ओटीसी बजारका सहायक प्रबन्धक नारायणप्रसाद तिमिल्सिना बताए । ओटीसी बजारमा कारोबार हुने कम्पनीमध्ये यो चौथो कम्पनी हो ।

कम्पनीको सम्पत्तिको मूल्याङ्कनपछि शेयर मूल्य प्रतिकित्ता १ सय ५५ तोकिएको थियो । उक्त शेयर लगानीकर्ताहरूबीच नै खरीद विक्री भएको ओटीसी तिमिल्सिनाले बताए । ओटीसी बजारमा पहिलोपटक लगानीकर्ताहरूबीच नै शेयर खरीद विक्री भएको हो । यसअघि भएका कम्पनीहरूको शेयर कारोबार पारिवारिक सदस्यहरूबीच नै हुँदै आएको थियो । उक्त कारोबारबाट सरकारलाई करीब रू. ५ लाख ९९ हजार रकम पूँजीगत लाभ कर प्राप्त भएको उनले बताए । उनले भने ‘ओटीसी बजारमा अहिलेसम्म भएको कारोबारमध्येबाट प्राप्त भएको पूँजीगत लाभ करमध्ये यो रकम सबैभन्दा धेरै हो ।’ यसअघि काठमाडौं फरेष्ट्री कलेजको कारोबारबाट सरकारलाई करीब रू. १४ हजार रकम पूँजीगत लाभ कर प्राप्त भएको थियो ।  

स्वास्थ्यबीमा योजना : कैलालीका १ हजार ५ सय सहभागी

मुना कुँवर

वैशाख १८, काठमाडौं । नेपाल सरकारले सञ्चालन गर्न लागेको स्वास्थ्यबीमा योजनाको पहिलो चरणमा कैलालीका १ हजार ५ सय व्यक्ति सहभागी हुने भएका छन् । गत चैत २५ देखि ३० गतेसम्म सरकारले नाम दर्ताको प्रक्रिया शुरू गरेको थियो । उक्त ५ दिनको अवधिमा उक्त सङ्ख्याका व्यक्तिहरूले नाम दर्ता गराएको सामाजिक स्वास्थ्य सुरक्षा विकास समितिका कार्यकारी निर्देशक गुणराज लोहनीले बताए । उनले भने, ‘योजनाप्रति स्थानीय बासिन्दा निक्कै उत्साहित छन् ।’

गत मङ्सिरदेखि नै सञ्चालन गर्ने भनिएको स्वास्थ्यबीमा योजना कार्यक्रम २०७२ चैत २५ गतेदेखि शुरू भएको हो । स्थानीय स्वास्थ्य उपचार केन्द्र, स्वास्थ्य चौकी तथा अस्पतालहरूमा पर्याप्त जनशक्ति तथा पूर्वाधार अभाव भएपछि कार्यक्रम सञ्चालनमा ढिलाइ हुन पुगेको समितिले बताएको छ । समितिका अनुसार सो अवधिमा नाम दर्ता गराउने बीमितहरूले आगामी जेठदेखि सेवा (स्वास्थ्योपचार) पाउन सक्नेछन् ।