Sunday, August 28, 2016

सम्पत्तिको सुरक्षाका लागि निर्जीवन बिमा

मुना कुँवर 
काठमाडौं : गत वर्ष गएको भूकम्पले देशभरका लाखौं घरमा क्षति पुग्यो । कुनै घर पूर्ण रूपमा भत्किए त कुनैमा आंशिक क्षति पुग्यो । राष्ट्रिय योजना आयोगले गरेको अध्ययनअनुसार भूकम्पले करिब ७ खर्ब रुपैयाँको क्षति भयो ।
अध्ययनअनुसार आवास र मानव बसोबासमा मात्रै ३ खर्ब ३ अर्ब ६३ करोड रुपैयाँबराबरको क्षति भयो भने ४६ अर्ब ३८ करोड रुपैयाँ बराबरको अन्य नोक्सानी भयो । 
उद्योग र वाणिज्यतर्फ १७ अर्ब ४० करोड रुपैयाँबराबरको क्षति भयो भने १६ अर्ब ८४ करोडबराबरको नोक्सानी भयो । त्यस्तै, १६ अर्ब ९० करोडबराबरको सांस्कृतिक सम्पदाको क्षति भयो भने २ अर्ब ३१ करोडबराबरको नोक्सानी भयो ।
१६ अर्ब ४० करोडबराबरको कृषिमा क्षति भयो भने ११ अर्ब ९६ करोडको नोक्सानी भयो । त्यस्तै, ३ अर्ब ३४ करोड बराबरको सामुदायिक पूर्वाधारको क्षति भएको अध्ययनले देखाएको छ । क्षति भएका सम्पत्तिको पुनर्निर्माणका लागि ८ खर्बभन्दा बढी रकम लाग्ने अनुमान गरिएको छ । 

Friday, August 19, 2016

बिमा कम्पनीलाई नेपालमै पुनर्बिमा गर्न सरकारले अनिवार्य गरेको छैन

चिरायु भण्डारी
प्रमुख कार्यकारी अधिकृत
नेपाल पुनर्बिमा कम्पनी
बिमा क्षेत्रको लामो अनुभव बटुलेका चिरायु भण्डारीले २०७२ सालदेखि नेपाल पुनर्बिमा कम्पनीको प्रमुख कार्यकारी अधिकृतको जिम्मेवारी सम्हाल्दै आएका छन् । करिब तीन दशक लामो बिमा क्षेत्रको अनुभव सँगालेका भण्डारीले यसअघि विभिन्न बिमा कम्पनीमा काम गरिसकेका छन् । भण्डारी २०३४ सालदेखि बिमा क्षेत्रमा प्रवेश गरेका हुन् ।
करिब नौ वर्ष बिमा संस्थानमा काम गरेपछि भण्डारी २०४६ सालदेखि भने नेसनल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनीमा आबद्ध भए । नेसनल लाइफ इन्स्योरेन्समा २५ वर्ष काम गरेपछि उनी पुनर्बिमा कम्पनीमा प्रमुख पदका लागि नियुक्त भएका हुन् । पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालयबाट व्यवस्थापन संकायमा स्नातकोत्तर उपाधि हासिल गरेका भण्डारीले भारतबाट लाइसेन्स सेटको अध्ययन पनि पूरा गरिसकेका छन् ।
लामो समय बिमा क्षेत्रमा बिताएका भण्डारी नेपालमा अझै पनि बिमासम्बन्धी चेतना र इमान्दारिता नहुँदा बिमा व्यवसाय अगाडि बढ्न नसकेको धारणा राख्दछन् । उनै भण्डारीसँग कारोबारकर्मी मुना कुँवरले गरेको कुराकानी : 
पुनर्बिमा कम्पनी स्थापना भएको पनि दुई वर्ष भयो, तर जति व्यवसाय बढ्नु पर्ने हो त्यति हुन नसक्नुको कारण के हो ?
यहाँले भनेको कुरा एकदम ठीक हो । हामीले पुनर्बिमा व्यवसाय सुरु गरेको गत वर्ष २०७२ साउनदेखि हो । तर, त्यतिबेला बिमा कम्पनीहरूकोे ट्रिटी (पुनर्बिमा सम्झौता) भइसकेको थियो । कम्पनीहरूले साउनभन्दा पहिला नै ट्रिट्री गरी सक्छन् ।
त्यसैले हामीले व्यवसाय सुरु  गर्नुभन्दा पहिला कम्पनीहरूले ट्रिटी गरिसकेकाले हामीले कम्पनीहरूसँग बिमा सम्झौता गर्न सकेनौं । तर, कम्पनीहरूसँग ५ प्रतिशत प्रत्यक्ष हिसाबले पुनर्बिमा गरेका छौं । अहिले आएर हामीले ५ प्रतिशतभन्दा बढी १० प्रतिशतसम्म प्रत्यक्ष हिसाबले लिएर ट्रिटीमा समावेश भएका छौं ।
पुनर्बिमा व्यवसायले एकै पटक जम्प गर्ने होइन । यो विस्तारै बढ्छ । त्यसैले हाम्रो व्यवसाय खासै कम त होइन । जेहोस् अहिलेको प्रतिस्पर्धाको अवस्थामा पुनर्बिमाको व्यवसाय राम्रो नै छ । एउटा कुरा विश्वास पनि हो । अर्को कुरा जोखिम एकै पटक लिनु पनि हुन्न । आफ्नो क्षमताअनुसार विस्तारै यसलाई बढाउँदै जानुपर्छ । 

Thursday, August 18, 2016

तेस्रो पक्ष बिमाको भुक्तानी पाउन कठिन

मुना कुँवर 
काठमाडौं, २ भदौ । निर्जीवन बिमा कम्पनीहरूले तेस्रो पक्ष बिमा दाबीको भुक्तानी गर्न आनाकानी गर्ने गरेको बिमितहरूले बताएका छन् । अनेकौं कानुनी प्रावधान तेस्र्याउँदै बिमितलाई दुःख दिने गरेको उनीहरूले गुनासो गरेका छन् । झन्झटिलो भुक्तानी प्रक्रियाका कारण कतिपय बिमितले प्रक्रिया नै पूरा नगरी बीचैमा छाड्ने गरेका छन् ।
सडक दुर्घटनाको क्रम बढेसँगै सरकारले सवारी साधनको तेस्रो पक्ष बिमालाई अनिवार्य गरेको हो, जसअनुसार नयाँ सवारी साधन दर्ता गर्दा वा नवीकरण गर्दा अनिवार्य रूपमा तेस्रो पक्ष बिमा गरेको हुनुपर्ने प्रावधान राखिएको छ । तर, यसलाई बिमितहरूले कानुनी प्रक्रियाका रूपमा मात्रै पूरा गर्ने गरेको पाइएको छ ।
नयाँ सवारी साधन दर्ता गर्न वा नवीकरण गर्न आउने अधिकांश बिमितले यसलाई ‘कानुनी दबाब’का रूपमा मात्रै लिने गरेकोे यातायात व्यवस्था कार्यालय बाग्मती मोटरसाइकलमा कार्यरत एक बिमा अभिकर्ताले बताए । “केही बिमितले भने स्वतःस्फूर्त रूपमा पनि बिमा गर्छन्, तर यसरी बिमा गर्नेको संख्या नगग्य छ,” उनले भने । 

Tuesday, August 16, 2016

जीवन बिमा कम्पनीको खर्चमा समितिको अंकुश, बिमा अभिकर्ताको इन्सेन्टिभ घट्ने

मुना कुँवर
काठमाडौं, ३२ साउन । बिमा समितिले जीवन बिमा कम्पनीहरूको बजार व्यवस्थापन तथा प्रवद्र्धन खर्चको सीमा तोकिदिएको छ । चालू आर्थिक वर्षदेखि नै लागू हुने गरी बिमा कम्पनीहरूलाई अभिकर्ता, अन्य र व्यापार प्रवद्र्धन खर्चमा ६ प्रतिशत मात्रै खर्च गर्न निर्देशन दिएको छ । समितिले गरेको नयाँ व्यवस्थाले बिमा अभिकर्ताले हाल पाउँदै आएको इन्सेन्टिभ घट्ने भएको छ । 
नयाँ व्यवस्थाअनुसार बिमा कम्पनीहरूले संकलन गरेको प्रथम बिमा शुल्क (पहिलो किस्ता) बाट मात्रै अभिकर्ता, अन्य र प्रवद्र्धनमा खर्च गर्न पाउने छन् । बिमा कम्पनीहरूले बजार व्यवस्थापनको नाममा अभिकर्ता इन्सेटिभमा अधिक खर्च गरेको देखिएकाले यसलाई नियन्त्रण गर्न खर्चको सीमा तोकिएकोे समितिका निर्देशक राजुरमण पौडेलले जानकारी दिए । “अभिकर्ताका लागि कमिसन नै पर्याप्त छ, त्यसैले इन्सेटिभमा धेरै खर्च गर्नु आवश्यक पनि छैन,” उनले भने । इन्सेटिभमा धेरै खर्च हुँदा बिमितले कम प्रतिफल पाउने गरेको उनले बताए । 

Tuesday, August 9, 2016

कृषि कर्जाका लागि दिएको सुविधा उपयोगविहीन

मुना कुँवर 
काठमाडौं, २५ साउन 

बिमा कार्यक्रम ऐनविपरित

कारोबार संवाददाता 
काठमाडौं, २५ साउन 

Monday, August 8, 2016

बिमा कम्पनीको शाखा विस्तारमा कडाइ गरिँदै, सुशासनसम्बन्धी निर्देशिका परिमार्जनको तयारी

कारोबार संवाददाता
काठमाडौं, २४ साउन । बिमा समितिले बिमा कम्पनीहरूको शाखा विस्तारका सम्बन्धमा नयाँ निर्देशिका जारी गर्ने भएको छ । मुलुक संघीयतामा गइसकेकाले सोहीअनुसार कम्पनीहरूको शाखा विस्तार हुने गरी नयाँ निर्देशिका जारी गर्न लागिएको हो । उक्त निर्देशिका आगामी असोजभित्रमा जारी भई सक्ने बिमा समितिका नियमन शाखाका उपनिर्देशक साम्बराज लामिछानेले बताए ।
हालसम्म बिमकहरूले बिमा विनियमावली २०४९ को नियम १७ को उपदफा २ बमोजिम शाखा स्थापना र विस्तार गर्दै आएका छन् । उक्त विनियमावलीअनुसार शाखा खोल्ने ठाउँको सम्भाव्यताको अध्ययन गरी समितिबाट स्वीकृति लिएर शाखा विस्तार गर्न सकिने प्रावधान छ ।
यसरी शाखा सञ्चालन गर्दा कम्पनीहरू ग्रामीण क्षेत्रमा नपुगेको समितिको निश्कर्ष छ । त्यसैले संघीय संरचनाअनुसार प्रत्येक प्रदेशमा बिमाको पहुँच पु¥याउने रणनीतिसहित निर्देशिका जारी गर्न लागेको समितिले बताएको छ ।