यसरी छुट्टिँदै छ उड्डयन प्राधिकरण

मुना कुँवर

हालको नागरिक उड्डयन प्राधिकरणलाई सेवा प्रदायक र नियामक निकायका रूपमा बेग्लाबेग्लै विस्तार गरिने 

नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण दुई निकायमा विभाजन गरिने भएको छ । अन्तर्राष्ट्रिय हवाई उड्डयन संगठन आइकाओको मापदण्डअनुसार एउटै निकायले सेवा सञ्चालन र नियमन गर्न मिल्दैन । सोही कारण आइकाओले पनि पटकपटक प्राधिकरणलाई दुई भूमिका निर्वाह हुने गर्नेगरी व्यवस्थापन मिलाउन भन्दै आएको थियो । अब प्राधिकरणलाई सेवा प्रदायक र नियामक निकायका रूपमा बेग्लाबेग्लै कार्यालयका रूपमा खडा गरिने भएको छ । यसका लागि नागरिक उड्डयन ऐनको मस्यौदा तयार पारिएको छ ।

यसरी छुट्टिँदै छ उड्डयन प्राधिकरण

मुना कुँवर

हालको नागरिक उड्डयन प्राधिकरणलाई सेवा प्रदायक र नियामक निकायका रूपमा बेग्लाबेग्लै विस्तार गरिने 

नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण दुई निकायमा विभाजन गरिने भएको छ । अन्तर्राष्ट्रिय हवाई उड्डयन संगठन आइकाओको मापदण्डअनुसार एउटै निकायले सेवा सञ्चालन र नियमन गर्न मिल्दैन । सोही कारण आइकाओले पनि पटकपटक प्राधिकरणलाई दुई भूमिका निर्वाह हुने गर्नेगरी व्यवस्थापन मिलाउन भन्दै आएको थियो । अब प्राधिकरणलाई सेवा प्रदायक र नियामक निकायका रूपमा बेग्लाबेग्लै कार्यालयका रूपमा खडा गरिने भएको छ । यसका लागि नागरिक उड्डयन ऐनको मस्यौदा तयार पारिएको छ ।

सञ्चालक हुन १० वर्षको अनुभव
नेपालको हवाई क्षेत्रमा नियामक निकायको रूपमा स्थापित हुने भनिएको नेपाल नागरिक उडड्यन प्राधिकरण र नेपाल हवाई सेवा प्राधिकरणमा निजी क्षेत्रलाई बाइपास गरिएको छ । नेपाल नागरिक उडड्यन प्राधिकरणमा सञ्चालक समितिमा ६ जना सञ्चालक रहनेछन् । समितिमा सरकार, मन्त्री वा राज्यमन्त्रीले तोकेको व्यक्ति अध्यक्ष हुनेछन् । त्यस्तै, सम्बन्धित मन्त्रालयका सहसचिव, अर्थ मन्त्रालयका सहसचिव, नागरिक उडड्न क्षेत्रमा १० वर्षको अनुभव भएका दुईजना रहनेछन् भने प्राधिकरणका महानिर्देशक सदस्य सचिव हुनेछन् ।

वैदेशिक रोजगार बिमाको पुनर्बिमा गरेनन् कम्पनीहरूले

मुना कुँवर

वैदेशिक रोजगार म्यादी जीवन बिमाको पुनर्बिमाको विषयमा बिमा कम्पनी, बिमा समिति तथा पुनर्बिमा कम्पनीबीच जुहारी चलेको छ । जीवन बिमा कम्पनीहरूले यो वर्षदेखि वैदेशिक रोजगार बिमाको पुनर्बिमा गरेका छैनन् । ‘पुल’मार्फत वैदेशिक रोजगार बिमा जारी हुने भएपछि पुनर्बिमा गर्नुनपर्ने बिमा कम्पनी र बिमा समितिले तर्क गरेका छन् भने सरकारको निर्देशनअनुसार पुनर्बिमा गर्नुपर्ने नेपाल पुनर्बिमा कम्पनीको दाबी छ । 

जीवन बिमा कम्पनीहरूले अव्यवस्थित तवरले वैदेशिक रोजगार बिमा योजना जारी गर्न थालेपछि बिमा समितिले ०७५ माघदेखि वैदेशिक रोजगारी बिमाका लागि ‘पुल’ निर्माण गरेको छ । पुलबाट जारी भएका वैदेशिक रोजगार बिमाको दाबी पर्दा एउटा कम्पनीको हिस्सामा १ लाख रुपैयाँभन्दा कम पर्ने भएकाले पुनर्बिमा गर्नुनपर्ने बिमा समिति र जीवन बिमा कम्पनीको तर्क छ । यसअघि पनि सरकारले अनिवार्य गरेको २० प्रतिशत पुनर्बिमा नेपाल पुनर्बिमा कम्पनीमा नगर्नु भन्दै बिमा समिति र कम्पनीले मन्त्रालयमा लबिङ गरेका थिए ।

बिमा सूचना केन्द्र स्थापना गरिँदै

मुना कुँवर

बिमा क्षेत्रमा हुने गरेका ठगीका घटनालाई नियन्त्रण गर्न बिमा समितिले बिमा सूचना केन्द्र स्थापना गर्ने भएको छ । बिमा समिति र बिमा कम्पनीको सहकार्यमा बिमा सूचना केन्द्र स्थापना गर्न ४३ लाख रुपैयाँबराबरको पुँजी राखिने भएको छ । प्रारम्भमा बिमा समितिले ३ लाख रुपैयाँ र सबै बिमा कम्पनीहरूले १–१ लाख रुपैयाँ लगानी गर्ने बिमा समितिका निमित्त कार्यकारी निर्देशन राजुरमण पौडेलले बताए । ‘सुरुवातमा सोही पुँजीबाट केन्द्र सञ्चालन हुनेछ । पछि कार्यविधि बनाएर केन्द्र सञ्चालन गरिनेछ,’ उनले भने । 

बैंक तथा वित्तीय संस्थामा हुने ठगीलाई नियन्त्रण गर्न केन्द्रीय बैकले कर्जा सूचना केन्द्रको स्थापना गरेको छ । त्यसैगरी, बिमा क्षेत्रमा हुने ठगीलाई नियन्त्रण गर्न बिमा सूचना केन्द्रको स्थापना गर्न लागिएको बिमा समितिका अध्यक्ष चिरञ्जीवी चापागाईंले बताए । बिमा समितिले संघीय संसद्मा प्रस्तुत गरेको बिमासम्बन्धी कानुनलाई संशोधन र एकीकरण गर्न बनेको विधेयक २०७५ को दफा १५६ मा बिमा सूचना केन्द्रको व्यवस्था गरेको छ । सूचना केन्द्रको सञ्चालनका लागि प्राधिकरणले थप व्यवस्था गर्ने विधेयकमा उल्लेख छ ।

मिडिया अलमल्याउने पहिलो जहाज

मुना कुँवर

चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङको विशेष विमान अपराह्न करिब ४:३० बजे त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अवतरण गर्ने सूचना थियो । त्यसको डेढ घन्टाअघिदेखि नै अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलका नियमित उडान ठप्प पारिएको थियो । पोखराबाट आएको यती एयरलाइन्सको वाइटी ६७८ विमान अपराह्न २:१५ मा अवतरण गरेपछि अरू विमानलाई काठमाडौंतर्फ आउन रोकिएको थियो ।

त्यस्तै, सबैभन्दा पछिल्लो उडानका रूपमा ३:०३ मा इन्डिगो एयरलाइन्सको जहाज दिल्लीतर्फ उडेपछि नेपाली आकाश खाली गरिएको थियो । त्यसपछि राष्ट्रपति सीको स्वागतका लागि सडक र विमानस्थलमा उभिएका सर्वसाधारण तथा विशिष्ट व्यक्तिले आकाशतर्फ आँखा नचाइरहेका थिए । त्यस्तै, मिडियाकर्मीले फ्लाइट ट्रयाकर वेबसाइट नियालिरहेका थिए । करिब ४:०० बजे दक्षिण भारतीय सीमा हुँदै एयर चाइनाको विमान नेपाली आकाशतर्फ प्रवेश गर्‍यो । सो विमान ठीक ४:१५ मा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अवतरण गरेको मिनेटभित्रै विभिन्न अनलाइनमा समाचार आयो– चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङ काठमाडौंमा अवतरण । जब कि, विमानस्थलभित्रै उपस्थित पत्रकारलाई भने सो विमानमा राष्ट्रपति सी नभएको जानकारी आइसकेको थियो ।