लघुबिमा कम्पनी खोल्ने तयारी, चुक्ता पुँजी ५० करोड हुने

मुना कुँवर

काठमाडौं, १२ साउन

जीवन बिमा, निर्जीवन बिमा तथा पुनर्बिमा कम्पनीको संयुक्त लगानीमा लघुबिमा कम्पनी स्थापना हुने भएको छ । सरकारले अनिवार्य गरेको पाँच प्रतिशत लघुबिमा जारी गर्न बिमा कम्पनीहरूलाई कठिन हुने भन्दै विकल्पका रूपमा छुट्टै लघुबिमा खोल्ने तयारी गरिएको बिमकहरूले बताएका छन् । उनीहरूका अनुसार पुनर्बिमा कम्पनीको नेतृत्वमा ५० करोड रुपैयाँबराबर चुक्ता पुँजी भएको लघुबिमा कम्पनी खुल्नेछ ।

सरकारले चालू आर्थिक वर्ष ०७२/७३ को बजेटमार्फत बिमा कम्पनीहरूले अनिवार्य रूपमा ५ प्रतिशत लघुबिमा जारी गर्नुपर्ने प्रावधान राखेको छ । तर, बिमा कम्पनीहरूले एकै पटक पाँच प्रतिशत लघुबिमा जारी गर्न नसक्ने बताइरहेका छन् । अहिले कै अवस्थामा लघुबिमा योजना जारी गर्न कम्पनीहरूलाई असहज हुने भएकाले छुट्टै लघुबिमा कम्पनी स्थापना गर्ने बिमकहरूको निर्णय भएको प्राइम लाइफ इन्स्योरेन्सका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत मनोजकुमार भट्टराईले बताए । “जसरी बैंकहरूले लघुवित्त बैंकमार्फत विपन्नवर्गमा कर्जा लगानी गरिरहेका छन्, त्यसैगरी बिमा कम्पनीहरूले लघुबिमा कम्पनीमार्फत लघुबिमा योजना जारी गर्नेछन्,” उनले भने । कम्पनी स्थापनाको तयारी धेरै अगाडि बढिसकेको र केही कानुनी प्रक्रिया पुगेपछि बिमा समितिको सल्लाहअनुसार यसको स्थापना हुने उनले बताए ।

पाँच प्रतिशत लघु बिमाको आधार भेटिएन

मनोजकुमार भट्टराई 

प्रमुख कार्यकारी अधिकृत

प्राइम लाइफ इन्स्योरेन्स

त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट एमबीएको अध्ययन पूरा गरेका मनोजकुमार भट्टराईले सोही विश्वविद्यालयमा एकाउन्ट अफिसरबाट आफ्नो करिअर सुरुवात गरेका हुन् । एनआईडीसी, यूएन, एपेक्स कलेज, काठमाडौं कलेज अफ म्यानेजमेन्ट हुँदै उनी सन् २००५ मा नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्समा सिनियर अफिसरको रूपमा काम गर्न पुगे । डेढ वर्ष एनएलआईसीमा काम गरेपछि उनले अर्को एउटा प्रोजेक्टमा केही समय काम गरे । त्यसपछि पुनः उनी एनएलआईसीको प्रमुख कार्यकारी अधिकृतको हैसियतमा काम गर्न पुगे । तीन वर्ष एनएलआईसीमा काम गरेका भट्टराईले डीसीबीएल बैंकमा जनरल म्यानेजरका रूपमा तीन वर्ष काम गरे । त्यसपछि उनी २०७० सालमा प्राइम लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनीमा प्रमुख कार्यकारी अधिकृतका रूपमा नियुक्त भए । उनै भट्टराईसँग बिमा क्षेत्रको भविष्य र चुनौतीलगायतका विषयमा कारोबारकर्मी मुना कुँवरले गरेको कुराकानी : 

चालू आर्थिक वर्ष २०७३/७४ को बजेटले बिमा कम्पनीले ५ प्रतिशत लघुबिमा अनिवार्य रूपमा जारी गर्नुपर्ने समेत व्यवस्था गरेको छ । अहिलेको अवस्थामा यसलाई कार्यान्वयन गर्न कतिको सहज देख्नुहुन्छ ?

बजेटमा आएको कुरा मेरो तहबाट गलत वा ठीक भन्न मिल्दैन होला । तर, यो पाँच प्रतिशत कुन आधारमा तोकिएको हो, त्यो थाहा पाउनु आवश्यक छ । गत आवमा जीवन बिमा कम्पनीहरूले ३१ अर्ब ८७ करोड रुपैयाँ बराबरको बिमा शुल्क संकलन गरेका थिए । ३१ अर्बको पाँच प्रतिशत भनेको झन्डै १ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ हुन आउँछ । १ अर्ब ५० करोड रुपैयाँको जीवन बिमामा लघुबिमा गराउनुपर्ने जनसंख्या हामीसँग छ, त्यसकारणले पाँच प्रतिशत लघुबिमा गराउनु भनेको हो कि ? नेपालको कुल जनसंख्यामध्ये निश्चित प्रतिशत बिमा नै गर्न नसक्ने निरपेक्ष गरिबीको रेखामुनि छन् । उनीहरूलाई सुरक्षित गराउन आजको दिनमा बिमाशुल्कको पाँच प्रतिशत लघुबिमा गर्नु भन्या हो कि ? त्यसकारण बिमाको बजारमा यो पाँच प्रतिशतको आधार के ? हामीले कसलाई गएर समाउने ? हाम्रो लक्षित वर्ग को ? यदि १ लाख ५० हजार रुपैयाँ बराबरको बिमांक रकम भएको बिमालाई लघुबिमा मान्ने भन्ने हो भने हामीलाई पाँच प्रतिशत लघुबिमा गर भन्नै पर्दैन । हामीले उक्त बिमांक रकमका धेरै बिमालेख जारी गरेका छौं । १ लाख रुपैयाँभन्दा कम बिमांकका १७ प्रतिशतभन्दा बढी बिमा योजना बिक्री गरेका छौं ।

बाली तथा पशुपन्छी निर्देशिका परिमार्जन, झुठो सिफारिस गर्ने प्राविधिकलाई निलम्बन

कारोबार संवाददाता

काठमाडौं, ४ साउन

बिमा समितिले बाली तथा पशुपन्छी बिमा निर्देशिका ०६९ परिमार्जन गरेको छ । समितिले कृषि बिमाअन्र्तगत बिमा दाबी उजुरी अवधि, पशुको अधिकतम बिमांक रकम, बाच्छा–बाच्छीलगायतको बिमांक रकममा परिमार्जन गरेको छ । समितिले साउनदेखि नै लागू हुने गरी बिमांक मूल्यांकन तथा अनुगमनसम्बन्धी नयाँ व्यवस्थासमेत थप गरेको छ ।

संशोधित निर्देशिकाअनुसार बिमकले गरेको दाबीसम्बन्धी निर्णयमाथि बिमितलाई चित्त नबुझेमा बिमा समितिमा उजुरी गर्न सकिने भएकोे छ । तर, बिमकले निर्णय गरेको ६० दिन भित्रमा नै उजुरी गर्नुपर्नेछ । साविकमा उजुरी दिने प्रावधान रहे पनि कहिलेसम्म दिन सक्ने भन्ने प्रष्ट खुलाइएको थिएन ।

अझै कार्यान्वयन भएन तेस्रो पक्ष बिमा

मुना कुँवर

काठमाडौं, ३ साउन

सरकारले सवारी साधनको तेस्रो पक्ष बिमालाई अनिवार्य गरेको सात वर्ष बितिसक्दा पनि कार्यान्वयन भने हुन सकेको छैन । सवारी साधनको बिमा भए नभएको अनुगमन गर्ने बलियो निकाय नहुँदा सबै सवारी साधनहरूको तेस्रो पक्ष बिमाको दायरा आउन नसकेका हुन् । नेपालमा दर्ता भएका सवारी साधनमध्ये आधाको पनि बिमा हुन नसकेको तथ्यांकले देखाएको छ ।

नेपाल यातायात व्यवस्था विभागका अनुसार आर्थिक वर्ष ०७२/७३ को पहिलो छ महिनाको अवधिमा नेपालमा २१ लाख ५ हजार ८६९ सवारी साधन दर्ता भएका छन् । तर, बिमा समितिको सोही अवधिको तथ्यांकअनुसार बिमा कम्पनीहरूले जम्मा ३ लाख ९४ हजार २८५ मोटर बिमालेख जारी गरेका छन् । अर्थात् दर्ता भएका सवारी साधनमध्ये करिब १८ प्रतिशत सवारी साधनको मात्रै तेस्रो पक्ष बिमा भएको देखिन्छ ।

अब नगदको पनि बिमा

काठमाडौं, ३० असार – अबदेखि नगदको पनि बिमा गर्न सकिने भएको छ । नगद कारोबार गर्ने कुनै पनि संस्थाले नगद चोरी डकैती हुनेजस्ता सम्भावित दुर्घटनाका जोखिम कम गर्न नगद बिमालेख खरिद गर्न सक्ने भएका छन् । बिमा समितिले हालै जारी गरेको यस बिमालेखले बैंक नोट, ट्रेजरी नोट, सुनको लाप्सा, गरगहना, एटीएमको रकम, सिक्का, बैंक ड्राफट, चेक, हुलाक आदेश, धनादेश, प्रमिसरी नोट, बिल अफ एक्सचेञ्ज, हुलाक टिकट तथा परिवत्र्य विदेशी मुद्राको बिमा गर्न सकिने व्यवस्था गरेको छ ।

उक्त बिमा योजनाले बीमित वा बीमितले आफनो कामदार÷कर्मचारी÷आधिकारी प्रतिनिधिको साथमा अन्यत्र पठाएको नगद चोरी, डकैती वा अन्य कुनै कारणबाट क्षति वा हानि नोक्सानी भएमा बिमकबाट क्षतिपूर्ति भुक्तान गर्नेछ । त्यस्तै, बीमितको परिसरभित्र रहेको सेफ वा आलमारीमा राखेको नगद, कार्यलय समयभित्र भएको नगद वा कार्यलयको कर्मचारीले बेइमानीपूर्वक नगद चोरी गर्ने अवस्थाको समेत यस योजनाले जोखिम बहन गर्नेछ । साथै बीमितको कार्यालय परिसरमा नगद चोरी भएको अवस्थामा कार्यलयकै कुनै पनि कर्मचारीको व्यक्तिगत नगदसमेत हानि नोक्सानी भएमा प्रति बिमा अवधिमा बढीमा १० हजार रुपैयाँसम्म भुक्तान गर्ने व्यवस्था गरिएको छ ।

मारिया, तीला र धौली

पदमराज अवस्थी

करोडौं युवाका मुटुको ढुकढुकी अङ्ग्रेजी गायिका मारिया क्यारीले स्टेजमा गाउँदा सारा संसार बिर्सेर हजारौं दर्शक उनमा नै लिप्त हुन पुग्छन् । प्रायजसो वस्त्रविहीन खुट्टा लिएर मञ्चमा प्रवेश गर्ने उनी कोकिलकण्ठ स्वरले दुनियाँलाई भुतुक्कै पार्न सक्छिन् । तर, उनको आवाजभन्दा उनका खुट्टाको चाल हेर्न दर्शकहरू उनलाई पछ्याउने गरेको स्वयम् क्यारी स्वीकार गर्छिन् । त्यसैले त उनले १ अर्ब अमेरिकी डलर (करीब नेपाली १ खर्ब रुपैयाँ) रकमबराबरको खुट्टाको बीमा गराएकी छन् । उनका खुट्टामा केही समस्या आइलागेमा साबिककै अवस्थामा फर्काउन १ खर्ब रुपैयाँबराबरको दाबी बीमा कम्पनीसमक्ष तेस्र्याउनेछिन् क्यारीले । यो कुरा सुन्दा अचम्म लाग्न सक्छ । तर, विकसित देशहरूमा धेरै व्यक्तिले हात, वक्ष, नितम्ब, ओठ, जिब्रो, मुस्कान र गलाको बीमा गराएर आफ्नो पेशा सुरक्षित पारेका छन् ।

बिमा कम्पनीहरूलाई गाउँ पठाइँदै

कारोबार संवाददाता

काठमाडौं, २४ असार

बिमा कम्पनीहरूलाई जतिसक्दो ग्रामीण क्षेत्रमा पठाउन बिमा समितिले नयाँ रणनीति तयारी पारेको छ । समितिले शाखा विस्तारका सम्बन्धमा नयाँ व्यवस्था गरी बिमा कम्पनीहरूलाई गाउँ–गाउँमा शाखा विस्तार गर्न प्रेरित गरेको हो ।

समितिले गरेको व्यवस्थालाई उल्लंघन गरे बाध्यकारी व्यवस्थासमेत गर्न सकिने समितिले जनाएकोे छ । हालसम्म बिमकहरूले बिमा विनियमावली २०४९ को नियम १७ को उपदफा २ बमोजिम शाखा स्थापना र विस्तार गर्दै आएका छन् । उक्त विनियमावलीअनुसार शाखा खोल्ने ठाउँको सम्भाव्यताको अध्ययन गरी समितिबाट स्वीकृति लिएर शाखा विस्तार गर्दै आएका थिए । समितिका निर्देशक रजुरमण पौडैलले दूरदराजमा समेत बिमाका पहुँच बनाउन नयाँ रणनीति अपनाएको बताए ।

लघुबिमा जारी गर्न हिचकिचाउँदै बिमकहरू

मुना कुँवर

काठमाडौं, २३ असार

लघुबिमा जारी गर्न बिमा कम्पनीहरू हिचकिचाएका छन् । सामान्य आय भएका व्यक्तिलाई लक्षित गरी बिमा समितिले जारी गरेकोे लघुबिमा योजना जारी गर्दा सञ्चालन खर्च बढ्ने भएपछि कम्पनीहरू अलमलमा परेका हुन् । त्यस्तै, लक्षित वर्गमा बिमासम्बन्धी चेतना नहुने भएकाले लघुबिमा जारी गर्न बिमकहरूलाई समस्या परेको हो ।

लघुबिमा निर्देशिका २०७१ अनुसार १५० रुपैयाँमा दुर्घटना लघुबिमा योजना खरिद गर्न सकिनेछ । यस योजनाको बिमांक रकम भने १ लाख ५० हजार रुपैयाँ छ । बिमितले बिमांक रकमको शून्य दशमलव १ प्रतिशत बिमा शुल्क भुक्तानी गर्नुपर्ने छ । त्यस्तै, ५ सय रुपैयाँमा गार्हस्थ्य लघुबिमा योजना खरिद गर्न सकिनेछ । यो रकम बिमांक रकमको शून्य दशमलव २५ प्रतिशत हो । यस योजनाको बिमांक रकम २ लाख रुपैयाँसम्म हुनेछ । यस योजनाले बिमितको सम्पत्तिको जोखिम बहन गर्छ । स्वास्थ्य लघुबिमा योजनाको बिमाशुल्क १ हजार ४ सय छ । यो रकम बिमांक रकमको ४ प्रतिशत हो । यस योजना खरिद गरेबापत्त एकापरिवारका पाँच जना सदस्यले ३५ हजारसम्मको स्वास्थ्य उपचार गर्न सक्नेछन् ।

ब्रेक्जिटले बीमाबजारमा के अर्थ राख्छ ?

पदमराज अवस्थी

प्रजातान्त्रिक धर्तीमा देश र जनताको भविष्यको फैसला गर्ने सर्वेसर्वा स्वयम् जनताभन्दा अरू कोही राजनीतिक नेता हुन सक्दैन भन्ने गतिलो पाठ जुन २४ मा भएको बेलायती जनमतसङ्ग्रहको नतीजाले सिकाएको छ । बहुसङ्ख्यक, झण्डै ५२ प्रतिशत जनताले यूरोपेली युनियनको साङ्गठनिक सदस्यबाट बिदा लिने ऐतिहासिक निर्णय देश र यूरोपेली राष्ट्रहरूलाई सुनाए । अधिकांश बेलायती नागरिक घरको छतबाट रङ्गीविरङ्गी साना–ठूला बेलुनहरू बेलायती अनन्त आकाशसम्म उडाइरहेका छन् । हरेक पानीपँधेरो, दोबाटो र चौबाटोमा विजयको सिम्रिक घसिरहेका छन् । शायद शिल्पकारहरू एक्लो बेलायतको मनमोहक चित्र कुँदेर लण्डनमा भव्य प्रदर्शन गर्ने तयारी गरिरहेका छन् । अर्कोतिर भने प्रधानमन्त्री डेभिड क्यामरुनले नतीजा आउनेबित्तिकै राजीनामा दिने घोषणा गरेको क्षणबाटै विश्व अर्थतन्त्र अन्योलमा प्रवेश गर्‍यो ।