मौरी बीमालेख जारी गर्दै समिति

मुना कुँवर

कात्तिक २१, काठमाडौं । मौरी पालनलाई व्यावसायिक रूपमा वृद्धि गर्न बीमा समितिले मौरी बीमालेख जारी गर्ने भएको छ । बीमालेख निर्माणको तयारी अन्तिम अवस्थामा पुगेको समितिका निर्देशक कुन्दन सापकोटाले बताए । उनका अनुसार तिहारलगत्तै बीमालेख जारी गर्ने गरी समितिले तयारी गरेको छ ।

बीमा समितिले समयानुकूल नयाँ–नयाँ बीमालेख जारी गर्दै आएको छ । सोही क्रममा कृषकको मागलाई ध्यानमा राखेर यसपटक समितिले मौरी बीमालेख जारी गर्न लागेको हो । यसका लागि समितिले आवश्यक सबै अध्ययन तथा अनुसन्धान गरिसकेको सापकोटाले बताए । तर, बीमाङ्क रकम तथा बीमाशुल्क निर्धारण गर्ने काम भने बाँकी रहेको उनले बताए । उनका अनुसार हाल समिति सोही विषयको छलफलमा जुटेको छ । उनले भने, ‘मौरी बीमालेखका अतिरिक्त उखु तथा केरा बीमालेख पनि निकट भविष्यमा नै जारी हुनेछन् ।’ यद्यपि केरा बीमालेख यसअघि बीमकहरूले जारी गरिसकेका छन् । तर, एकरूपतासहितको बीमालेख जारी गर्ने गरी समितिले अध्ययन गरिरहेको छ ।

समितिले जारी गर्न लागेको मौरी बीमालेखप्रति बीमकहरू पनि सकारात्मक देखिएका छन् । नेपालमा व्यावसायिक रूपमा नै मौरी पालन फस्टाउँदै गएको अवस्थामा समितिले मौरी बीमालेख जारी गर्नु उपयुक्त रहेको लुम्बिनी जनरल इन्स्योरेन्सका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत विनोदकाजी श्रेष्ठले बताए । उनले भने, ‘बीमकहरूका लागि यो नयाँ अवसर पनि हो ।’

नयाँ बीमालेख निर्माण गर्ने कार्य बीमा समितिको भए पनि समितिले नभ्याएको अवस्थामा बीमकहरूलाई समेत यसको जिम्मेवारी दिने गरेको छ । स्थानीय कृषकको मागअनुसार कम्पनीहरूलाई योजना जारी गर्न समितिले निर्देशन दिने गरेको समितिका निर्देशक सापकोटाले बताए । तर, नयाँ बीमा जारी गर्नुपूर्व बीमकले समितिबाट स्वीकृति भने लिनुपर्छ ।

नेपालको कृषिक्षेत्रलाई व्यवसायीकरण गर्न कृषि विकास मन्त्रालयले २०६९ माघ १ गतेदेखि कृषिबीमा कार्यक्रम लागू गरेको हो । मन्त्रालयले शुरू गरेको कृषिबीमालाई सफल बनाउन बीमा समितिले आव २०७०/७१ देखि कृषि तथा पशु बीमालाई अनिवार्य गरेको छ । त्यस्तै, कृषकलाई कृषिबीमाका लागि प्रेरित गर्न सरकारले अनुदानको समेत व्यवस्था गरेको छ । सरकारले कृषिबीमा गरेबापत कृषकलाई ७५ प्रतिशतसम्म अनुदान वितरण गर्दै आएको छ । आव २०७०/७१ मा कुल बीमाङ्क रकमको ५० प्रतिशत अनुदान दिँदै आएको सरकारले गत आवमा भने अनुदान रकम बढाएर ७५ प्रतिशत पुर्‍याएको हो ।

बाली तथा पशुपन्छी बीमाअन्तर्गत हालसम्म बीमकहरूले पशु बीमालेख, पन्छी बीमालेख, तरकारी बीमालेख, आलु बीमालेख, बोटबिरुवा बीमालेख, बाली बीमालेख, माछा बीमालेख, धान बीमालेख, अष्ट्रिज बीमालेख जारी गर्दै आएका छन् । ती बीमालेखमध्ये पशु बीमालेख सबैभन्दा धेरै जारी भएको समितिको तथ्याङ्क छ । प्राविधिकलगायत समस्याले गर्दा अन्य बीमालेख भने अपेक्षाकृत रूपमा जारी हुन सकेको छैन ।